NTV, ABD’nin Türkiye’den Asker Talebi Konulu Yakın Plan Programı

NTV YAKIN PLAN –ABD’NİN TÜRKİYE’DEN ASKER TALEBİ

Soru: Sayın Öymen,  dış politikaya yıllarını vermiş bir isim olarak sizin tezkere konusundaki görüşlerinize başvuracağız. Fakat Murat Beyin genel anlamda CHP’ye bir eleştirisi var: Dış politika denildiğinde bu sadece hükümetlere ya da partilere bağlı değildir, dış politika bir devlet politikasıdır. CHP tarafından bunun dikkate alınması gerekir dendi. Ayrıca asker gönderme konusunda koşullar henüz tam netleşmedi. Fakat CHP’nin de yükselen bir muhalefetini görüyoruz. Siz hem bu eleştiriyi, hem bu muhalefeti nasıl değerlendiriyorsunuz?

Öymen: Sayın Mercan’ın söylediğinde doğru olmayan bir husus vardır: Dış politika konuları milli meseleledir. Bunları hiçbir zaman iç politikada çekişme konusu yapmamak lazım. Biz de geleneksel olarak, CHP olarak, hiçbir zaman dış politika konularını iç politika malzemesi yapmadık ve yapmayı da düşünmüyoruz. Bu işin bir tarafı. Yalnız dedi ki kendisi <Onlar da iktidarda olsa aynı şeyi yapardı> Biz aynı şeyi yapmazdık. Doğrusunu söylemek gerekirse, iktidarın şimdiye kadar bu konuda izlediği tutumu çok yadırgıyoruz. Anayasamızın çok açık bir hükmü var: 92. Madde diyor ki, uluslararası ilişkiler bir savaş durumuna yol açarsa, yabancı ülkelerden asker davet etmek gerekirse veya Türk askerini başka ülkelere göndermek gerekirse uluslararası meşruiyet aranır. Ancak uluslararası hukukun meşru saydığı hallerde Meclis böyle bir yetki verebilir.
Burada uluslararası hukukun meşru saydığı bir durum yok. Böyle bir durum olsa gayet tabii ki biz de buna olumlu bakacağız. Biz CHP olarak dedik ki, mesela Irak’ta bir BM Barış Gücü konuşlandırılırsa biz de buna olumlu bakarız; Türkiye’nin buna katılmasını destekleriz. Bu olamadı; en azından bir NATO gücü oluşturulursa buna katılmayı olumlu karşılarız. Yani biz ilke olarak her şart altında buna olumsuz bakıyoruz gibi bir şey söylemedik. Ama bugünkü koşullarda, Türk birliklerinin Amerikan askerlerinin korunması için adeta bir taşeron gibi, bir kalkan gibi oraya gönderilmesinin son derece sakıncalı olacağını düşünüyoruz. Türkiye’nin şimdiye kadar izlediği politikaya bakacak olursanız, bu gibi durumlarda, uluslararası barış gücüne daima bir meşruiyet halinde katılmıştır.

Soru- Irak’tan geçici Hükümetin daveti yeterli değil mi?

Öymen- Irak’ta halk tarafından seçilmiş bir Hükümet yok. Irak’taki geçici Hükümet, yani 1483 sayılı Birleişmiş Milletler kararındaki ifadesiyle bunlar İşgal Gücü tarafından atanmış insanlardır. Bu kişileri Irak halkının temsilcileri olarak saymak kolay değil. Burada esas önemli olan BM Güvenlik Konseyi’nden bir karar çıkmasıdır. Şimdi İngilizler bir karar çıkartmak için çaba gösteriyorlar; sonucu göreceğiz. Bu konuda bizim Hükümete telkinimiz şudur: Kesinlikle şu veya bu şartlar olursa asker göndeririz gibi bir tavır sergilemesinler; çok güç durumda kalırlar. Aynen birinci tezkeredeki hataya düşmüş olurlar. Söylenecek bir tek şey vardır: Bu konularda Meclis yetkilidir. Biz Meclisten yetki almadan bunun ayrıntılarını sizinle müzakere edemeyiz. Önce Meclisten yetki alırız ondan sonra Meclis yetki verirse hangi koşullar altında askerlerimizi gönderebiliriz, bunu müzakere edebiliriz. Ama öyle anlaşılıyor ki, Hükümet şimdiden bu konunun ayrıntılarına girmiş. En azından basına böyle haberler yansıyor. Komutan Yardımcısı Türk olursa ya da şu şartlar oluşursa göndeririz. Hükümetin bunları söyleyecek yetkisi yoktur; yetki Meclistedir. Şimdi bu vesileyle bir şey daha söyleyeyim. Gene bununla bağlantılı, bizim son derece tedirgin olduğumuz bir konu vardır. Hükümet 24 Haziran tarihinde bir Kararname çıkarttı. Yabancı askerlerin BM gibi Barış Gücü çerçevesinde Irak’a gönderilmesi için Türk limanlarının ve hava alanlarının açılması. Bu Kararname hala gizli tutuluyor. Resmi Gazetede yayınlanmadı. Biz bunu çok yadırgıyoruz; çünkü yabancı asker davet etmek demin de söylediğim gibi Meclis yetkisinde olan bir konudur. Bunun istisnası olan bir uluslararası anlaşmanın uygulanması gibi bir durum varsa neden gizli tutuyorsunuz? Meclise bilgi vereceksiniz; biz de bileceğiz Hükümetin ne yaptığını. Şimdi televizyonda görüyoruz: yabancı askerler için İncirlik üssünde barakalar inşa ediliyor. Kim gelecek? Hangi görevle gidecekler?

Soru- Müsaade edin Murat Bey’e soralım.   

Öymen- Şunu da soralım. Washington Post’ta Sayın Dışişleri Bakanımıza atfen bir mülakat çıktı. Orada deniliyor ki, Türkiye üzerinden gidecek yabancı askerler Barış Gücünün sınırlarının ötesinde de işlev görebilir. Yine bizim Dışişleri Bakanımıza atfen sözler çıktı. Bunu bizzat kendim Sayın Dışişleri Bakanına söyledim ve dedi ki, bunun gizli bir yönü yok; biz yayınlansın diye talimat verdik. Üzerinden bir buçuk ay geçti; bu kararnameyi yayınlayan yok. Biz soruyoruz; gizlidir, yayınlanamaz diyorlar.Bunlardan hangisi doğru? Bu tür konuları Meclisten gizlememek lazım.

Dış politika konusundaki eleştiri çok haksız bir eleştiri; bunu kabul etmiyorum. CHP’nin geleneğinde dış politika konularını iç politika malzemesi yapmak yoktur. Bizim söylediğimiz çok açık bir şey: Tabii ki, devletin gizli konuları olur; tabii ki, gizli Kararnameler çıkar. Biz şunu hiçbir zaman söylemiyoruz:  Hükümet hiçbir konuda gizli bir Kararname çıkartmaz. Bizim söylediğimiz çok açık ve net bir konu. Türkiye’nin yabancı ülkelerden asker davet ederek bu askerleri Irak’a göndermesi sözkonusu. Bu aslında Meclisin yetkisinde olan bir konudur. Şimdi belli ki, siz bu konuyu yabancı ülkelerle müzakere etmişsiniz, görüşmüşsünüz, bir mutakabata varmışsınız ve bunun da insani yardımın ötesine geçeceğini, bir yıl süre ile geçerli olacağını yabancı basına açıklamışsınız. Herkes  biliyor bu Kararnameyi, bir tek biz bilmiyoruz. Meclisin yetkisinde olduğu halde TBMM bilmiyor. Bunun iç politika çekişmesi ile, bazı devlet konularının gizli olması ile ilgisi yok. Bu gayet açık bir konudur. Üstelik insani yardımın nesi gizli olacak? İnsani yardım konuları gizli değil. Memleketimizdeki üslerde yabancı askerler için barakalar inşa ediliyor. Hangi yabancı asker, hangi görevle gidecek, sınırı ne olacak, bu görevin şumülü ne olacak, biz bilmiyoruz.  Bunlar çok önemli şeyler. O bakımdan, ben Sayın Mercan’ın değerlendirmesinden biraz farklı düşünüyorum. Benim görevli olduğum zamanda da devletin çeşitli konularda gizli Kararnameleri çıkmıştır, bugün de çıkabilir. Bunu hiç yadırgamayız. Ama bu başka bir konu. Bu doğrudan doğruya TBMM’nin yetkisi içinde olan bir konu. Birinci tezkereyi Meclis reddedince bizde öyle bir izlenim uyandı ki, şimdi birtakım gizli Kararnamelerle Meclisin yetkisinin sınırlarını zorlayacak uygulamalar içerisine giriliyor. Biz bundan rahatsız oluyoruz. Şimdi ben bunu Sayın Dışişleri Bakanına kendim sordum ve bana verdiği cevap şu oldu. Sayın Mercan’ın da buna dikkat etmesini tavsiye ediyorum. Dedi ki, bunun hiçbir gizli tarafı yok; ben yayınlanması için talimat verdim. İyi de, madem gizliliği yok, üzerinden bu kadar zaman geçmesine rağmen niye yayınlanmıyor?

Soru: Sayın Öymen çok teşekkür ediyorum, Sayın Mercan çok teşekkür ediyorum yayınımıza katıldığınız için. Görünen o ki, bu konu önümüzdeki dönemde Meclis içinde de, Meclis dışında da çok tartışılacak.