Manisa Barosu Semineri

CHP Genel Başkan Yardımcısı Onur Öymen’in Manisa Barosunun Düzenlediği Seminerde Yaptığı Konuşma 5 Nisan 2005

Sayın TBMM Başkanı,
Sayın Manisa Barosu Başkanı,
Değerli konuklar,

Öncelikle nazik davetiniz için içtenlikle teşekkür ederim.  Bugün sizlerle başta Kıbrıs sorunu olmak üzere, karşılaştığımız önemli dış politika sorunları hakkındaki görüşlerimi paylaşmaya çalışacağım. Dış politika alanında Cumhuriyet tarihimizin en çok dikkat gerektiren dönemlerinden birinden geçiyoruz. Bugün alacağımız kararlar gelecek kuşakların refahını ve güvenliğini yakından ilgilendirecektir. O nedenle hepimizin büyük bir sorumluluk anlayışı ile hareket etmemiz gerekiyor. CHP olarak bizim geleneğimiz dış politika sorunlarını her türlü iç politika düşüncesinin dışında mütalaa etmektir. Gerek TBMM’nin çatısı altında gerek yurt dışında, iktidar ve muhalefet olarak bu sorunların ülkemizin çıkarlarına en uygun çözümlere kavuşturulması için çalışıyoruz ve ülkemize karşı zaman zaman yapılan haksız saldırıları birlikte göğüslüyoruz.

Bu vesileyle, dış politika konularına gösterdiği ilgi ve verdiği destek için Sayın Meclis Başkanımıza teşekkür etmeyi borç sayıyorum. Özellikle son günlerde sözde Ermeni soykırımı iddialarını etkisiz kılmak için yaptığımız çalışmalarda Sayın Arınç gerçekten değerli katkılarda bulunmuştur.

Değerli arkadaşlar, bizim en önemli görevlerimizden biri de, diğer alanlarda olduğu gibi, dış politika alanında da gerçekleri halka anlatmaktır. İşte ben bunun için burada bulunuyorum.

Gündemimizdeki en önemli konulardan biri Kıbrıs’tır. Kıbrıs hakkında yıllardan beri pek çok şey söyleniyor, yazılıyor ama bence en önemli unsurlardan bazılarına nedense pek değinilmiyor. Sizlere kısaca bunlardan söz edeceğim.

Türkiye’nin 20 Temmuz 1974 tarihinde Kıbrıs’a yaptığı askeri müdahale oradaki soydaşlarımızın can ve mal güvenliğinin korunması açısından çok yerinde ve zamanlı olmuştur. Yunan Cuntasının Kıbrıs’ta gerçekleştirdiği darbeden sonra eğer Türkiye bu müdahaleyi yapmasaydı belki binlerce, hatta on binlerce soydaşımızı Rum saldırıları karşısında kaybetmiş olacaktık. Daha 1960’lı yılların başında hazırlanan Akritas planı bütün Türklerin yok edilmesini veya Adadan sürülmesini öngörüyordu. Bu plan o zamanki Kıbrıs Rum yönetiminin sorumluluğunda hazırlanmıştı. Planın metni elimizdedir. Eskı Kıbrıs Rum Cumhurbaşkanı Klerides’in anılarında da bu plana geniş yer veriliyor. O bakımdan Hiç kimse bu planı inkar etmeye kalkışmasın. Akritas planını bilmeden Kıbrıs sorununu anlamak mümkün değildir.

Bu plana göre Türkler bertaraf edildikten sonra Kıbrıs Yunanistan’a bağlanacak ve Enosis gerçekleştirilecekti. İşte Türkiye’nin Kıbrıs harekatı bütün bu tehlikeleri önlemiştir. Bunun yanı sıra Türkiye’nin bölgesel bir güç olduğunu ve ulusal çıkarları gerektirdiği takdirde sınır ötesi harekat yapabileceğini de göstermiştir. İşte buna tahammül edilememiştir. Hele büyük devletlerin onayı olmadan, hatta onların aksi yöndeki baskılarına rağmen böyle bir müdahaleye cesaret eden bir ülke mutlaka cezalandırılmalıydı. Uluslar arası hukukun, antlaşmaların bu müdahaleye haklılık kazandırması o kadar önemli değildi.

Bu bölgede yaşanan en son ve en büyük askeri harekat İngiltere ve Fransa’nın İsrail’le birlikte 1956 yılında Süveyş’e yaptıkları müdahaleydi. Bu harekat Amerikanın onayı alınmadan yapılmış ve bu ülkenin büyük tepkisine yol açmıştı. Amerika Soğuk Savaşın en yoğun biçimde yaşandığı o dönemde en yakın müttefiklerine karşı Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinde Sovyetler Birliği’yle işbirliği yapmayı bile göze almıştı. Sonunda İngiltere ve Fransa bu baskılara sadece 3 gün dayanabilmişler  ve bu üç günün sonunda askerlerini geri çekmişlerdi. Türkiye Kıbrıs’ta benzeri baskılara dayanabilir miydi? Evet dayanabilirdi ve 30 yıldır dayanıyor. Çünkü Cumhuriyet tarihimizde dış baskılara boyun eğerek dış politika yapma geleneği yoktur.

Türkiye’nin Kıbrıs’ta dış baskılara direnmesinin ağır bir bedeli olacaktı. Oldu da. Buna değinmeden önce Kıbrıs’ın özel önemini da kısaca hatırlatalım. Kıbrıs Doğu Akdeniz’deki en önemli stratejik kontrol noktasında bulunuyor. İngiltere dünyanın hemen hemen her yerinden üslerinden çekilmişti, iki yer hariç: Akdenizin Batısındaki Cebelütarık ile Doğusundaki Kıbrıs. Kıbrıs’ta Dikelya ve Akrotiride İngiltere’nin iki önemli deniz ve hava üssü vardır. Bu üslerin egemen İngiliz toprağı sayılması Kıbrıs devletini kuran 1960 tarihli Londra ve Zürih Antlaşmalarıyla tescil edilmişti. Ayrıca Kıbrıs’ın çeşitli bölgelerin kullanma hakkına sahip oldukları askeri tesisler bulunmaktadır. Bunlardan en önemlisi Trodos dağlarındaki sınır ötesi radar sistemiydi. Batılılar buradan Sovyetler Birliğinin içlerini, özellikle Krasnodarsk’taki füze fırlatma tesislerini gözetleyebiliyorlardı. Kıbrıs ayrıca Orta Doğu’daki gelişmelerin izlenebileceği ve denetlenebileceği bir konumdaydı. Süveyş kanalına yakındı,  petrol ulaşım yollarını da denetleyebilecek durumdaydı ve Kıbrıs’ın yakınından ayda 3000 petrol tankeri geçiyordu. İngiliz üslerinden Amerikalıklar da yararlanıyordu.

O zamanki Sovyet toprakları üzerinde istihbarat uçuşları yapan U-2 uçakları buradan kalkıyordu. İşte böylesine önemli  bir alanda İngiltere ve Amerika stratejik üstünlüklerini, yakın müttefikleri olsa da Türkiye ile paylaşmak istemiyorlardı. Meselenin özü buydu. Üstelik İngiliz üsleri Rum bölgesiyle iç içeydi. Suyu ve elektriği Rum tarafından geliyordu. Üslerin içinde Rum köyleri vardı. Rumların bu üslere karşı tavır alması İngilizleri çok rahatsız edebilirdi.

Türkiye’nin Kıbrıs harekatından Amerikanın ve İngiltere’nin bu kadar rahatsız olmasının sebepleri arasında bu belirttiğim unsurlar önemli bir yer tutuyor. İngiltere o kadar rahatsız oldu ki, Türk ordusunu silah kullanarak durdurmayı bile denedi. Kissinger’in anılarında, o zamanki İngiltere Dışişleri Bakanı Callaghan’ın kendisini telefonla arayarak Türk Birliklerine karşı yapabilecekleri bir askeri harekatta destek istediğini ve kendisinin bu talebe kesinlikle karşı çıktığını anlatıyor.

Sonuçta İngilizler Türk birlikleriyle çatışmadı ama Adanın Kuzeyindeki bütün askeri tesislerinden geri çekildi. İngiltere  Lapta’daki askeri birliğini çekti, Magosa limanındaki askeri tesisini boşalttı. Amerikalılar da Ortaköy’deki, uzay haberleşme merkezlerini kapattılar.

Siyasi alanda da Türkiye’yi köşeye sıkıştırmak için hiçbir fırsatı kaçırmadılar. ABD Kongresi Türkiye’ye 3 yıldan fazla süren bir askeri ambargo başlattı. Silahlı kuvvetlerimizin en çok ihtiyaç duyduğu yedek parçaları bile vermediler. Uçaklarımızı pilotların fırlatma iskemlesi olmadan uçurttuk. Uçağı arıza yapan bazı pilotlarımız bu yüzden şehit oldu. Ama Türkiye buna rağmen baskılara boyun eğmedi ve sonunda, 1978 yılında, karşılığında hiçbir taviz vermeden bu ambargoyu kaldırtmayı başardı.

Ama baskılar bundan ibaret değildi. Başta AB D ve İngiltere olmak üzere bütün Batı ülkeleri Birleşmiş Milletlerde ve diğer uluslar arası kuruluşlarda daima Rum tezlerini desteklediler. Türkiye’yi siyasi bir yalnızlığa itmeğe çalıştılar. Sovyetler Birliği’nin de Kıbrıs’la özel ilişkileri vardı. Onlar ve Doğal olarak Doğu Bloku ülkeleri de Türkiye karşı vaziyet aldılar. Kıbrıs Rum Lideri Başpiskopos Makarios Bağlantısızlık hareketinin liderlerinden biriydi. O nedenle Bağlantısızların da Türkiye’yi desteklemeleri beklenemezdi.

İşte bütün bu gelişmeler Türkiye’yi son 30 yıl içinde uluslar arası alanda yalnızlığa sürükledi. 1983 yılında KKTC kurulduktan sonra da bu devletin başka ülkelerce tanınmaması için büyük devletler büyük bir baskı uyguladılar ve KKTC’yi tanımaya teşebbüs eden ülkeleri çeşitli yöntemlerle bundan caydırdılar. O kadar ki, Türkiye ile çok yakın tarihi ve kültürel bağları olan Orta Asya Türk Cumhuriyetleri bile KKTC’yi tanımaya cesaret edemedi.

Türkiye’nin Kıbrıs müdahalesi sadece siyasi baskılarla karşılaşmasına yol açmakla kalmadı. Harekattan hemen sonra ortaya çıkan ve eski EOKA’cıların uzantısı olduğu anlaşılan bir terör örgütü Kıbrıs Rum kesiminde bir bildiri yayınladı. Bu bildirinin özü şuydu: “Şu anda Kıbrıs Türk askerlerinin işgali altındadır. Onlarla Adada baş edecek gücümüz yoktur. Ama bütün dünyada Türk hedeflerini vuracağız”. Bu bildiriden birkaç ay sonra değerli Türk diplomatları birer birer öldürülmeye başlandılar. Ama tetikçiler Rum değil, Ermeni militanlardı. Acaba Ermeni Asala terör örgütünün cinayetlerine Türkiye’nin Kıbrıs harekatından sonra başlaması bir tesadüf sayılabilir miydi? Acaba Asala terörü biter bitmez PKK terörünün başlaması bir tesadüf sayılabilir miydi? Dış politikada hiçbir şey tesadüflerle izah edilemez. Üstelik Türk devletinin elinde Kıbrıs’lı Rumların Ermeni ve Kürt militanlarla yaptığı işbirliği hakkından birçok bilgi vardır. Şimdi, bu terör eylemlerinden 30 yıl sonra bu bilgilerin kamuoyuna açıklanması lazımdır. Rum, Ermeni ve Kürt terör destekçilerinin kurduğu ve Merkezi Atina’da bulunan Küçük Asya Halkları Kurtuluş Derneğinin ne iş yaptığı açıklanmalıdır. Bir Yunan Parlamento heyetinin Öcalan’a yaptığı ziyaret sırasında çekilen fotoğraflar açıklanmalıdır. Halk da bu fotoğrafların arka zeminindeki Yunanca yazılı ve Türkiye’den geçen petrol boru hatlarını kırmızı renkle boyayan haritanın ne anlama geldiğini anlamalıdır.

Bu ve benzeri bilgiler açıklanmadan Türkiye’nin 30 yıllık siyasi geçmişi anlaşılamaz. Şimdi biz CHP olarak daha uzak geçmişimizle ilgili olarak 90 yıldan beri dünyaya söylenen yalanları ortaya çıkartmaya çalışıyoruz. Ermeni, soykırımı ile ilgili iddiaların İngiltere Savaş Propaganda Bürosu tarafından imal edilen propaganda belgeleri olduğunu kanıtlıyoruz. Ünlü uluslararası tarihçileri Türkiye’ye davet ederek yıllardır babalarımızı ve dedelerimizi soykırım suçlusu olarak ilan edenlere karşı büyük bir mücadele başlatmış bulunuyoruz.

İki hafta önce Anakara’da, TBMM’nin çatısı altında ve Sayın Meclis Başkanımızın himayesinde, daha sonra da İstanbul’da konferanslar veren Prof. Justin McCarthy Türkiye aleyhinde soykırım iddiaları içeren  belgelerin hiçbir bilimsel geçerliliği olmadığını, Türklerin Ermenilere karşı soykırım yaptıklarını kanıtlayacak hiçbir belge bulunmadığını açıkladı. O zaman 90 yıldan beri yalanlara dayalı propagandalar niçin devam ediyor? Niçin gerçekler dünyaya açıklanmıyor. Birinci Dünya Savaşında aynı İngiliz Propaganda bürosu Almanlar aleyhinde de bir mavi kitap yayınlanmış ancak savaştan sonra İngiliz Hükümeti bunun bir propaganda belgesi olduğunu, hiçbir bilimsel değeri bulunmadığını Avam Kamarasında ilan etmişti. Niçin aynı şeyi Türkiye aleyhindeki Mavi Kitap için de yapmadılar. Justin McCarthy bu sorulara cevap verirken çok uzun yıllardan beri Batı dünyasına yerleşmiş Türkler aleyhindeki ön yargılardan söz ediyor.

Gerçekten bu ön yargıları yalnız Kıbrıs ve Ermeni konularında değil, AB ile ilişkilerimizde de görüyoruz. Türkiye AB’de şimdiye kadar hiçbir adaya reva görülmemiş bir muameleyle karşılaşıyor. Fransa’nın ve Almanya’nın en büyük partileri Türkiye’nin üyeliğini engellemek için ele ele vermişlerdir. Avusturya onların daha da ilerisinde bir dışlama kampanyası yürütüyor. Türkiye’nin üyeliğini engellemek için kitaplar yayınlanıyor, televizyon programları yapılıyor. Bununla da yetinmiyorlar. Fransa Türkiye’nin üyeliğini engellemek için bir anayasa değişikliğine giderek 2007’den sonra üye olacak ülkelerin onay işlemlerinin halkoyuna sunulacağını açıkladı. Avusturya Dışişleri Bakanı geçen hafta kendi ülkesinin de aynı konuda referandum yapacağını açıkladı. Bütün bunlar bir ön yargının ürünü değilse nedir? Bu çevreler Türkiye şu veya bu koşulu yerine getirse biz de bu ülkenin üyeliğini destekleriz demiyorlar. Hiçbir koşula bağlı olmadan üyeliğimize karşı çıkıyorlar. 4 Mart 1997 tarihinde Brüksel’de toplanan AB ülkeleri muhafazakar partiler toplantısının sonunda yapılan bir açıklamada Türkiye’nin hiçbir zaman AB üyesi olamayqacağı, çünkü AB’nin bir uygarlık projesi olduğu ileri sürülmüştü. Eski Fransa Cumhurbaşkanı Giscard D’Estaing, Türkiye’nin üye olacağı gün AB’nin son günü olacaktır diyor. Fransa’daki iktidar partisi UMP’nin yeni Başkanı Sarkosky Türkiye AB üyesi olamaz, okulda bize Anakara’nın Asya’da olduğunu öğretmişlerdi diyor. Acaba daha 1949 yılında Türkiye’nin Avrupa Konseyine üyeliğini onaylayan Fransa ve Almanya liderlerinin coğrafya öğretmeni yok muydu? Onlar Avrupanın coğrafyadan ibaret olmadığını, Türkiye’nin benimsediği siyasi değerlerin Avrupa’nın değerleri olduğunu öğrenmişlerdi.

İşte Türkiye’nın uzunca zamandan beri beri dış politika alanında karşılaştığı en önemli sıkıntılar bu ön yargılardan kaynaklanıyor. Özellikle Soğuk Savaşın sona ermesinden sonra bazı ülkeler, NATO ittifakı içindeki dayanışma ihtiyacını da tamamen bir tarafa bırakarak Türkiye’yi boy hedefi yapmışlardır. Neredeyse her olumsuz gelişmenin sorumlusu olarak Türkiye’yi gösteriyorlar.

Türkiye’nin 1 Mart tezkeresini reddetmesini Amerika bir türlü affedemiyor. Aslında bazı olumsuz gelişmeleri  unutmaması gereken biziz. Askerlerimizin başına bir müttefik ülkenin askerleri tarafından çuval geçirilmesini unutabilir miyiz? Kuzey Irak’taki PKK militanlarının o ülkeye egemen olan Amerikalılar tarafından etkisiz kılınmasına yanaşılmadığını unutabilir miyiz? Irak Türkmenlerinin hak ve çıkarlarının tamamen göz ardı edildiğini, onların 2. sınıf insan muamelesi gördüklerini unutabilir miyiz? Musul yakınındaki Mahmur kampında 9800 Kürt kökenli vatandaşımızın hala PKK militanlarının baskısı altında,  tel örgüler arkasında yaşadığını unutabilir miyiz? Yüzü aşkın kamyon şoförümüzün acımasızca öldürüldüğünü unutabilir miyiz?

İşte bütün bu olumsuzluklara karşı yapılması gereken Türkiye’nin ulusal çıkarlarını cesaretle ve kararlılıkla korumaktır. Ümid ediyoruz ki, bugünkü hükümet de, şimdiye kadarki bütün cumhuriyet hükümetleri gibi, dış baskılara boyun eğmeden Türkiye’nin çıkarlarını ve haysiyetini koruyacaktır. Geçtiğimiz dönemde gerçekten çok üzüntü verici olaylar yaşadık ama umudumuzu kaybetmedik. Çünkü biliyoruz ki, ülkemizi ilgilendiren temel konularda son sözü söyleyecek olan Türkiye Büyük Millet Meclisidir ve Meclisimiz tarihinde daima ulusal çıkarlara sahip çıkmıştır. Türk halkı da, son bayrak olayında görüldüğü gibi, ulusal çıkarları hafife alanların, çağdaşlaşmanın ulusal çıkarların feda edilmesi anlamına geldiğini savunanların, zaman zaman medyalarda yabancıların sözcüsü gibi hareket ederek Türkiye’nin her zaman her konuda karşılıksız taviz vermesi gerektiğini savunanların karşısında ve ülke çıkarlarını cesaretle savunanların yanında yer almıştır. Türkiye son 20-30 yılda yaşanan bütün olumsuzluklara rağmen Atatürk’ün gösterdiği tam bağımsızlık yolunda ilerlemeye devam edecek ve ulusal çıkarlarını daima en yüksek değer olarak savunacaktır.