Marmara Üniversitesi – AB’nin Genişleme Süreci ve Türkiye Konulu Konferans

MARMARA ÜNİVERSİTESİ AVRUPA TOPLULUĞU ENSTİTÜSÜ

“AVRUPA’NIN GÜVENLİK VE  SAVUNMA POLİTİKASINDA TÜRKİYE’NİN YERİ” KONUSUNDA YAPILACAK KONUŞMA TASLAĞI

DEĞERLİ KONUKLAR

TÜRKİYE-AB İLİŞKİLERİNİN ELE ALINDIĞI BU KONFERANSA KATILARAK, TÜRKİYE AÇISINDAN GÜNDEMİN EN ÖNEMLİ KONULARINDAN BİRİNİ TEŞKİL EDEN AVRUPA SAVUNMASI İLE TÜRKİYE’NİN BU KAPSAMDAKİ ROLÜNE İLİŞKİN GÖRÜŞLERİMİ SİZLERLE PAYLAŞMAKTAN MUTLULUK DUYUYORUM.

AVRUPA SAVUNMASI İFADESİ KULLANILDIĞINDA, GENELLİKLE BİR SORUNLAR DİZİSİNE ATIFTA BULUNULMAKTA OLDUĞUNU MÜŞAHEDE EDİYORUZ.  GERÇEKTEN AVRUPA GÜVENLİK VE SAVUNMASINDAN SORUMLU TEK ÖRGÜT OLAN NATO’NUN YANINDA AB’NİN DE BU KONUDA BİR ROL ÜSTLENMEYE BAŞLAMASI VE KENDİ BÜNYESİNDE OLUŞTURDUĞU YAPILARLA BİR SAVUNMA BOYUTUNA SAHİP OLMA YÖNÜNDEKİ ÇABALARI, AVRUPA GÜVENLİĞİNDE YENİ BÖLÜNME  ÇİZGİLERİ YARATILACAĞI VEYA GEREKSİZ DUPLİKASYONLARA YOL AÇILACAĞI YÖNÜNDEKİ ENDİŞELERİ  ÖN PLANA ÇIKARMIŞTIR.

AVRUPA SAVUNMASINA İLİŞKİN OLARAK ALTINI ÇİZMEK  İSTEDİĞİM EN ÖNEMLİ HUSUS, AB’NİN SÖZKONUSU ÇABALARININ BU ALANDAKİ BİR BOŞLUĞUN SONUCU OLMADIĞIDIR. HEPİMİZİN BİLDİĞİ GİBİ NATO 50 YILI AŞKIN BİR SÜREDİR AVRUPA’DA GÜVENLİĞİ BAŞARIYLA TESİS VE MUHAFAZA ETMİŞ, AVRUPA’NIN SAVUNMASINI SAĞLAMIŞTIR. NATO SOĞUK SAVAŞIN SONA ERMESİYLE DE KENDİNİ ULUSLARARASI ORTAMDAKİ DEĞİŞİMLERE ADAPTE EDEREK, YENİ RİSK VE TEHDİTLERLE MÜCADELE İÇİN GEREKLİ POLİTİKA VE MEKANİZMALARI HAREKETE GEÇİRMİŞTİR. BUNUN EN SON ÖRNEĞİ ABD’NE YÖNELİK TERORİST SALDIRILARI TAKİBEN, NATO’NUN TARİHİNDE İLK KEZ VAŞİNGTON ANLAŞMASI’NIN 5. MADDESİNİ UYGULAMAYA KOYARAK, TERORİZMİ DE BİR MÜTTEFİĞE YÖNELİK SALDIRI OLARAK DEĞERLENDİRMİŞ OLMASIDIR. BOSNA-HERSEK, KOSOVA VE MAKEDONYA’DA GERÇEKLEŞTİRİLEN NATO ÖNDERLİĞİNDEKİ HAREKATLAR DA İTTİFAK’IN YENİ ULUSLARARASI ORTAMIN GEREKLERİNE HIZLA UYUM SAĞLADIĞININ BİR DİĞER KANITINI TEŞKİL ETMEKTEDİR.
DOLAYISIYLA, GEREK KLASİK ANLAMDA SAVUNMA, GEREK YENİ TEHDİTLER KARŞISINDA GÜVENLİĞİN SAĞLANMASI KONULARINDA AB’NİN GÖSTERDİĞİ ÇABALARIN, ANILAN ÖRGÜTÜN ULUSLARARASI ALANDA DAHA ETKİN BİR AKTÖR HALİNE GELMESİ VE BU AMAÇLA SAVUNMA BOYUTUNUN DA OLUŞTURULMASI HEDEFLERİNE YÖNELİK OLDUĞU GÖRÜLMEKTEDİR.

TÜRKİYE’NİN BU KAPSAMDA İZLEDİĞİ  TUTUM ÜZERİNDE AYRINTILI OLARAK DURMAK İSTİYORUM.  BİR ÇOK BASIN ORGANINDA TÜRKİYE’NİN AB’NİN OLUŞTURMAKTA OLDUĞU AVRUPA GÜVENLİK VE SAVUNMA POLİTİKASI’NI ENGELEMEYE ÇALIŞTIĞI, BU KONUDA NATO’DA YÜRÜTÜLEN ÇALIŞMALARI BLOKE ETMEKTE OLDUĞU İDDİALARI YER ALMAKTA VE HATTA TÜRKİYE’NİN BU KONUDA İZLEDİĞİ POLİTİKA İLE AB’NE ARKA KAPIDAN GİRMEYE ÇALIŞTIĞI İLERİ SÜRÜLEBİLMEKTEDİR.   YARATILAN BU YANLIŞ İMAJIN AKSİNE, TÜRKİYE AB’DEKİ BU SÜRECİ DESTEKLEMEKTEDİR. ZİRA YAKIN BİR GELECEKTE AB ÜYESİ OLMAYI HEDEFLEYEN TÜRKİYE’NİN ZAYIF BİR AB YERİNE, GÜVENLİK VE SAVUNMA BOYUTUNA DA SAHİP KUVVETLİ BİR ÖRGÜTE GİRMESİ TERCİH EDİLMEKTEDİR. AYRICA AVRUPA’NIN GÜVENLİĞİNİ ARTIRACAK ÇABALARIN COĞRAFİ KONUMU İTİBARIYLA GÜVENLİK KONUSUNUN ÖNEMİNİ ÇOK İYİ BİLEN  TÜRKİYE TARAFINDAN DESTEKLENMESİ DOĞALDIR.  BU ANLAYIŞLA TÜRKİYE AB’NİN SÖZKONUSU ÇABALARINI VE BU MEYANDA AGSP’NİN GELİŞTİRİLMESİNİ BAŞINDAN BERİ DESTEKLEMİŞTİR.

TÜRKİYE’NİN BU BAĞLAMDA ÇOK ETKİN BİR ROL ÜSTLENEBİLECEĞİNİ DE AYRICA VURGULAMAK İSTERİM. BİR YANDAN AB’NİN TEMEL HEDEFİ’NE YAPTIĞI KATKI İTİBARIYLA TÜM AB ÜYELERİ ARASINDA 6. SIRADA YER ALAN, BİR YANDAN DA SAVUNMAYA AYIRDIĞI KAYNAK, JEOSTRATEJİK KONUMU VE AB İLE İLİŞKİLERİNİN ÇOK BOYUTLULUĞU BAKIMINDAN TÜRKİYE’NİN  AYRICALIKLI BİR POZİSYONA SAHİP OLDUĞU GÖRÜLMEKTEDİR.  TÜRKİYE AVRUPA İLE ASYA ARASINDA SADECE COĞRAFİ DEĞİL, EKONOMİK, SOSYAL VE KÜLTÜREL ALANLARDA DA ORGANİK BİR KÖPRÜ İŞLEVİNİ GÖREN GÜÇLÜ BİR ÜLKE KONUMUNDADIR. DOLAYISIYLA AGSP SÜRECİNE GEREKLİ KATKIYI YAPMAK İÇİN ÇOK BÜYÜK İMKANLARA SAHİPTİR.

ANCAK BU KAPSAMDA TÜRKİYE AÇISINDAN İKİ ÖNEMLİ HUSUS BULUNMAKTADIR.  ÖNCELİKLE AB’NİN SÖZKONUSU GİRİŞİMİNİN NATO’NUN AVRUPA-ATLANTİK BÖLGESİNDE OYNADIĞI ETKİN ROLÜ, NATO’NUN ÜYELERİNE SAĞLAMAKTA OLDUĞU KOLLEKTİF SAVUNMANIN ETKİNLİĞİNİ VE NATO’NUN GENEL OLARAK AVRUPA’DA İSTİKRAR SAĞLAMA YÖNÜNDEKİ ÇABALARINI AŞINDIRMAMASI GEREKMEKTEDİR. NATO 50 YILI AŞKIN BİR SÜREDİR SÖZKONUSU GÖREVLERİNİ BAŞARIYLA SÜRDÜRMÜŞ OLUP, AVRUPA İÇİNDE OLUŞTURULACAK YENİ DÜZENLEMELERLE GEREKSİZ DUPLİKASYONLAR YARATILMAMASI, İTTİFAK İÇERİSİNDE MEVCUT TECRÜBE VE MEKANİZMALARDAN OLABİLDİĞİNCE YARARLANILMASI  GEREKMEKTEDİR. BU ÇERÇEVEDE AVRUPA’NIN GÜVENLİĞİ AÇISINDAN HAYATİ ÖNEME SAHİP OLAN TRANSATLANTİK BAĞIN KORUNMASI, YANİ KUZEY AMERİKALI MÜTTEFİKLERİN VE ÖZELLİKLE ABD’NİN AVRUPA GÜVENLİĞİNE YAPMAKTA OLDUKLARI OLUMLU KATKININ SÜRDÜRÜLMESİNE İMKAN TANINMASI BÜYÜK ÖNEM ARZETMEKTEDİR. ESASEN, ABD’NİN DE AGSP’YE VERDİĞİ DESTEĞİN TEMEL KOŞULU  NATO’NUN ETKİNLİĞİNİN ZAYIFLATILMAMASIDIR. GÜVENLİK VE SAVUNMA GİBİ HASSAS BİR KONUDA ÜYELERİNİN BÜYÜK BİR KISMI AYNI OLAN İKİ ÖRGÜT ARASINDA REKABET VE ÇEKİŞME YARATMAK YERİNE, MEVCUT TECRÜBELERDEN YARARLANILMASI VE OLABİLDİĞİNCE YAKIN BİR İŞBİRLİĞİ GERÇEKLEŞTİRİLMESİ HER İKİ ÖRGÜTÜN DE AMACINA HİZMET EDECEKTİR.  TÜRKİYE DE BU GÖRÜŞÜ DESTEKLEMEKTEDİR. ESASEN AB’NİN DIŞINDA OLAN BİR AVRUPALI MÜTTEFİK ÜLKE OLARAK İKİ ÖRGÜT ARASINDA YAKIN BİR İŞBİRLİĞİ TESİS EDİLMESİ  TÜRKİYE’NİN DE YARARINA BİR GELİŞME TEŞKİL EDECEKTİR.

ALTINI ÇİZMEK İSTEDİĞİM İKİNCİ HUSUS, AVRUPA’DAKİ GÜVENLİĞİ ARTIRMAYA YÖNELİK BİR ÇABA TEŞKİL ETMESİ GEREKEN AGSP’NİN, AVRUPA’DAKİ TÜM MÜTTEFİKLERİN GÜVENLİĞİNE DE OLUMLU KATKIDA BULUNMASI GEREKTİĞİDİR. AB’NİN GERÇEKLEŞTİRECEĞİ HAREKATLAR VEYA AGSP ÇERÇEVESİNDEKİ DİĞER FAALİYETLERİN HİÇBİR MÜTTEFİĞİN GÜVENLİĞİNİ OLUMSUZ YÖNDE ETKİLEMEMESİ EN ÖNEMLİ UNSURU TEŞKİL ETMEKTEDİR. BİLİNDİĞİ GİBİ BU HUSUS AGSP’NE KATILIM KONUSUNDA YAPILAN GAYRIRESMİ MÜZAKERELERDE TARAFIMIZDAN GÜNDEME GETİRİLMİŞ VE NETİCEDE VARILAN UZLAŞI METNİNDE BU KONUDA DA TÜRKİYE’NİN ENDİŞELERİNİ DİKKATE ALAN BİR YAZIM KABUL EDİLMİŞTİR.

SAVUNMA ALANINDAKİ ÖNEMLİ BİR DİĞER İLKE, GÜVENLİĞİN BÖLÜNMEZLİĞİ İLKESİDİR. TÜRKİYE’NİN AB’DEN BEKLENTİSİ SÖZKONUSU İLKELERE UYGUN, ŞEFFAF, KAPSAYICI VE ETKİN YAPILAR OLUŞTURMASIDIR.

TÜRKİYE YUKARIDAKİ HUSUSLARI VE NATO İLE AB ARASINDA GERÇEKLEŞTİRİLECEK İŞBİRLİĞİNİN İÇERMESİ GEREKEN NOKTALARI ÇALIŞMALARIN BAŞINDA İTİBAREN TÜM İLGİLİ TARAFLARLA PAYLAŞMAKTADIR. AÇIK BİR ŞEKİLDE BELİRTMEK GEREKİRSE AB’NİN GÜVENLİK ALANINDA KURDUĞU YAPILARA, AYNI COĞRAFYADAKİ GÜVENLİKTEN BİRİNCİ DERECEDE SORUMLU OLAN NATO’NUN TÜM ÜYELERİNİN AKTİF BİÇİMDE KATILMALARININ SAĞLANMASI GEREKMEKTEDİR. İTTİFAK’IN ÜYELERİ ARASINDA AB ÜYESİ OLAN VEYA OLMAYAN ŞEKLİNDE BİR AYIRIM YAPILMASI, GÜVENLİK ALANINDAKİ GERÇEKLERE UYGUN OLMADIĞI KADAR,  HAKKANİYET İLKESİYLE DE BAĞDAŞMAMAKTADIR.

DİĞER TARAFTAN, YUKARIDA DA SÖZÜNÜ ETTİĞİM GİBİ, TÜRKİYE’NİN KONUMU AB ÜYESİ OLMAYAN DİĞER AVRUPALI MÜTTEFİKLERDEN DE FARKLILIK ARZETMEKTEDİR. ZİRA, TÜRKİYE AVRUPA’NIN MÜDAHALE ETMEYİ ÖNGÖREBİLECEĞİ KRİZ BÖLGELERİNİN ORTASINDA YERALMAKTADIR. AB’NİN BU BÖLGELERDE GERÇEKLEŞTİRECEĞİ BİR HAREKAT VEYA BAŞKA BİR FAALİYETİN NATO ÜYESİ DE OLAN TÜRKİYE’NİN KATILIMI OLMADAN GERÇEKLEŞTİRİLMESİ KANAATİMCE MÜMKÜN DEĞİLDİR. AGSP ÇERÇEVESİNDEKİ BENZERİ FAALİYETLER, TÜRKİYE’NİN ÇIKARLARINI ETKİLEYEBİLECEĞİ CİHETLE, TÜRKİYE’NİN DE BU FAALİYETLERDE SÖZ SAHİBİ OLMA İSTEĞİ MEŞRU BİR TALEP TEŞKİL ETMEKTEDİR.

AGSP’NİN NE ŞEKİLDE GELİŞTİRİLECEĞİ VE NATO’NUN AB HAREKATLARINA VERECEĞİ DESTEĞİ HANGİ KOŞULLARDA SAĞLANACAĞI ESASEN 1999 NİSAN AYINDA VAŞİNGTON’DA GERÇEKLEŞTİRİLEN NATO ZİRVE TOPLANTISINDA ETRAFLICA GÖRÜŞÜLMÜŞ VE SONUNDA BİR MUTABAKATA VARILMIŞTIR. SÖZKONUSU KARARLAR 11’İ AYNI ZAMANDA AB ÜYESİ DE OLAN MÜTTEFİKLER TARAFINDAN BENİMSENMİŞTİR. ANCAK BİLAHARE AB’NİN ALDIĞI KARARLARDA SÖZKONUSU ZİRVE KARARLARININ GERİSİNDE KALAN BİR YAKLAŞIM BENİMSENMİŞ, HEM NATO İLE AB ARASINDA, HEM DE AB ÜYESİ OLMAYAN AVRUPALI MÜTTEFİKLERLE AB ARASINDA KURULMASI ÖNGÖRÜLEN İLİŞKİLER VAŞİNGTON’DA ÖNGÖRÜLDÜĞÜ GİBİ NATO-BAB İLİŞKİLERİ TEMELİNDE GELİŞTİRİLMEMİŞTİR.

TÜRKİYE ÖZELLİKLE AB’NİN NİCE’DE AB ÜYESİ OLMAYAN AVRUPALI MÜTTEFİKLERİN  AGSP’NE KATILIMI KONUSUNDA BENİMSEDİĞİ MUĞLAK VE İÇERİKSİZ  KARARLARA TEPKİ GÖSTERMİŞ VE İKİ ÖRGÜT ARASINDA SAĞLIKLI BİR İLİŞKİ TESİSİ İÇİN KATILIM DÜZENLEMELERİNİN VAŞİNGTON’DA ÖNGÖRÜLDÜĞÜ ŞEKİLDE GERÇEKLEŞTİRİLMESİNDE ISRARLI OMUŞTUR. BURADA BASINDA İDDİA EDİLDİĞİ GİBİ AGSP’Nİ ENGELLEME VEYA AB’NE ARKA KAPIDAN ÜYELİK GİBİ AMAÇLAR DEĞİL, TÜRKİYE’NİN AVRUPA GÜVENLİK VE SAVUNMASINDA 50 YILI AŞKIN BİR SÜREDİR OYNAMAKTA OLDUĞU ETKİN ROLÜN KORUNMASI VE ULUSAL  GÜVENLİK ÇIKARLARIMIZIN ZARAR GÖRMEMESİ   HEDEFLENMİŞTİR.

SÖZKONUSU ASILSIZ İDDİALARIN BASINDA GENİŞ BİR ŞEKİLDE YER ALMASIYLA DESTEKLENEN BASKI POLİTİKASI TÜRKİYE’NİN İLKELİ VE KARARLI TUTUMU KARŞISINDA BİR NETİCE VERMEMİŞ VE İNGİLTERE İLE ABD’NİN DE KATILIMIYLA YAPILAN ÜÇLÜ MÜZAKERELERDE KATILIM KONUSUNDA BİR UZLAŞIYA VARILMIŞTIR. BU UZLAŞI ÇERÇEVESİNDE TÜRKİYE’NİN BİR ÇOK TALEBİ KARŞILANMIŞ, ÖZELLİKLE YUKARIDA DA BELİRTTİĞİM, AGSP’NİN BİR MÜTTEFİĞE KARŞI KULLANILAMAYACAĞI HUSUSU  KABUL ETTİRİLMİŞTİR. ANCAK TÜRKİYE BU KAPSAMDA DA GEREKLİ ESNEKLİĞİ GÖSTERMİŞTİR. NATO-BAB ARASINDAKİ DÜZENLEMELERİN VE TÜRKİYE GİBİ ÜLKELERİN BAB YAPILARINA KATILIM MODALİTELERİNİN GERİSİNDE KALAN DÜZENLEMELER, TAM OLARAK TATMİNKAR OLMASA DA BİR UZLAŞIYA VARILMASINI TEMİNEN TÜRKİYE TARAFINDAN KABUL EDİLMİŞTİR. BU GERÇEK TÜRKİYE’NİN AMACININ AGSP’Nİ ENGELLEMEK OLMADIĞINI, OLUŞTURULAN YAPILARA VE İLERİDE GERÇEKLEŞTİRİLEBİLECEK AB HAREKAT VE TATBİKATLARINA UYGUN HAK VE SORUMLULUKLARLA KATILMAK İSTEDİĞİNİ AÇIKÇA ORTAYA KOYMAKTA VE YÖNELTİLEN HAKSIZ ELEŞTİRİLERE ÇOK AÇIK BİR CEVAP TEŞKİL  ETMEKTEDİR.

BU AŞAMADAN SONRA TÜRKİYE İLE AB ADINA MÜZEKERELERİ YÜRÜTEN İNGİLTERE TARAFINDAN ÜZERİNDE UZLAŞIYA VARILAN METNİN AB TARAFINDAN RESMEN KABUL EDİLEREK UYGULAMAYA KONMASI GEREKMEKTEDİR.   AB’NİN 14-15 ARALIK 2001 TARİHLERİNDE LAEKEN’DE DÜZENLENEN ZİRVE TOPLANTISINDA BİR AB ÜYESİNİN KARŞI ÇIKMASI NEDENİYLE BU KONUDA AB’NİN HENÜZ BİR UZLAŞIYA VARAMADIĞI ANLAŞILMAKTADIR.  NATO İLE AB ARASINDA YAKIN İLİŞKİLER TESİS EDİLMESİ VE AVRUPA GÜVENLİĞİNE KATKIDA BULUNULMASINI ARZU EDEN HERKESİN VE BU MEYANDA TÜRKİYE’NİN DE BEKLENTİSİ AB’NİN SÖZKONUSU UZLAŞI METNİNİ BİR AN ÖNCE KABUL EDEREK İKİ ÖRGÜT ARASINDAKİ İLİŞKİLERİN AYRINTILARININ İVEDİLİKLE  BELİRLENMESİDİR.

BU GELİŞMENİN TÜRKİYE AÇISINDAN ARZETTİĞİ ÖNEM DAHA BÜYÜKTÜR. AGSP’NE KATILIM YÖNÜNDEKİ BEKLENTİSİNİN KARŞILANMASININ YANISIRA, BUNDAN BÖYLE KATILIM KONUSUNUN ÇÖZÜMLENMİŞ OLMASI IŞIĞINDA TÜRKİYE İTTİFAK İÇERİSİNDEKİ ÇALIŞMALARA SAĞLAMAKTA OLDUĞU DESTEĞİ ARTIRARAK SÜRDÜREBİLECEK VE İKİ ÖRGÜT ARASINDA ÇOK YAKIN İLİŞKİLER TESİS EDİLMESİ VE AB’NİN NATO’NUN HER TÜRLÜ İMKANINDAN YARARLANMASINI DESTEKLEYEBİLECEKTİR. DİĞER  TARAFTAN İKİ ÖRGÜT ARASINDA YAKIN İLİŞKİLER TESİS EDİLMESİNE KARŞI OLAN AB ÜYESİ BAZI MÜTTEFİK ÜLKELER BU KAPSAMDA DİLE GETİRDİKLERİ ÇEKİNCELERİ  SAVUNMAK DURUMUNDA KALACAK VE AVRUPA GÜVENLİK VE SAVUNMASINDA İTTİFAK’IN ETKİNLİĞİNİ SÜRDÜRMESİNİ ARZU ETMEYEN BU ÜLKELERİN TUTUMLARI ÇOK DAHA AÇIK BİR ŞEKİLDE ORTAYA KONACAKTIR.

AÇIKÇA BELİRTMEK GEREKİRSE, 33 YILDAN BERİ MERKEZLERİ BRÜKSEL’DE BULUNAN BU İKİ ÖRGÜT ARASINDAKİ İŞBİRLİĞİNİ SÜREKLİ VE SİSTEMATİK BİÇİMDE ENGELLEYENLERİN, BİRKAÇ AY ÖNCESİNE KADAR KOSOVA HAREKATI DAHİL OLMAK ÜZERE İKİ ÖRGÜTÜN HERHANGİ BİR DÜZEYDE ORTAK TOPLANTI YAPMASINA DAHİ İZİN VERMEYENLERİN VE SON OLARAK ULUSLARARASI GÜNDEMİN İLK MADDESİNDE YER ALAN VE NATO İLE AB ARASINDA AB’NİN NİCE KARARLARI ÇERÇEVESİNDE DAHİ MUTLAK BİR İŞBİRLİĞİ ZARURETİ GÖSTEREN TERORİZMLE MÜCADELE KONUSUNDA İKİ ÖRGÜT ARASINDA ORTAK BİR ÇALIŞMA GRUBU KURULMASI YÖNÜNDE TÜRKİYE’NİN YAPTIĞI VE ABD TARAFINDAN DA DESTEKLENEN ÖNERİYE DAHİ KARŞI ÇIKANLARIN KİMLER OLDUĞUNUN SORGULANMASI VE BU ENGELLEMELERİN ARDINDAKİ SİYASİ EMELLERİN ARAŞTIRILMASI KANAATİMCE YARARLI OLACAKTIR.

BURADA HEPİMİZİN ORTAK YAŞAM ALANI OLAN AVRUPA’NIN GÜVENLİK VE SAVUNMASI GİBİ HAYATİ ÖNEMİ HAİZ BİR KONU SÖZKONUSUDUR. GÜVENLİK VE SAVUNMA ÜLKELERİN İSTİKRAR VE MEVCUDİYETLERİNİ SÜRDÜRMELERİNİN TEMEL GEREKLERİDİR. BU NEDENLE AVRUPA’NIN GÜVENLİK VE SAVUNMASINA İLİŞKİN OLARAK, ÇEŞİTLİ ULUSAL POLİTİKALAR VEYA KURUMSAL TERCİHLER   DOĞRULTUSUNDA HAREKET ETMEK YERİNE, DAHA ETKİN VE GÜÇLÜ BİR GÜVENLİK YAPISININ HEDEFLENMESİ GEREKMEKTEDİR. TÜRKİYE BU KONUDA DA ELİNDEKİ TÜM İMKAN VE TECRÜBEYLE KATKIDA BULUNMAYA VE NATO’NUN BU ALANDAKİ İMKANLARI İLE ETKİNLİĞİNDEN AZAMİ ÖLÇÜDE YARARLANILMASINI SAĞLAMAYA KARARLIDIR.

TÜRKİYE’NİN KATILIMI NATO ÜYESİ OLMAK VE COĞRAFİ AÇIDAN KRİZ BÖLGELERİNE YAKIN BİR KONUMDA BULUNMAK DIŞINDA, ASKERİ ALANDA SAHİP OLDUĞU GÜÇ BAKIMINDAN DA AGSP İÇİN BİR KAZANÇ TEŞKİL EDECEKTİR. ESASEN BU HUSUS AB ÜYESİ OLMAYAN DİĞER AVRUPALI MÜTTEFİKLERİN BİR ÇOĞU İÇİN DE GEÇERLİDİR. BİR KARŞILAŞTIRMA YAPMAK GEREKİRSE, SÖZKONUSU 6 ÜLKENİN ASKERİ GÜCÜNÜN BİR MİLYONUN ÜSTÜNDE OLDUĞU VE 15 AB ÜYESİNİN TOPLAM ASKERİ GÜCÜNÜN YARISINI AŞTIĞI GÖRÜLECEKTİR. BU ÜLKELERİN TOPLAM TANK SAYILARI YEDİ BİNDEN FAZLADIR. AB ÜYELERİNİN TOPLAM TANK SAYISI İSE SADECE  SEKİZ BİNDİR. BU KARŞILAŞTIRMA ASKERİ MALZEME VE TEÇHİZAT AÇISINDAN DA GEÇERLİDİR. AYRICA, AB’NİN AGSP KAPSAMINDA GERÇEKLEŞTİRECEĞİ HAREKATLARDA YARARLANACAĞI KUVVETLER İÇİN TESPİT ETTİĞİ TEMEL HEDEFİN OLUŞTURULMASINDA İHTİYAÇ DUYULAN VEYA EKSİKLİĞİ HİSSEDİLEN ASKERİ YETENEKLERDE DE SÖZKONUSU ALTI ÜLKE CİDDİ BİR BİRİKİME SAHİPTİR.

TÜRKİYE AB’NİN GEÇTİĞİMİZ YIL KASIM AYINDA DÜZENLEDİĞİ YETENEK TAAHHÜTLERİ KONFERANSINA KATILARAK, HAVA VE DENİZ UNSURLARIYLA DESTEKLENEN TUGAY DÜZEYİNDE BİR KUVVETİ AB ÖNCÜLÜĞÜNDEKİ OPERASYONLAR İÇİN TAHSİS EDEBİLECEĞİNİ AÇIKLAMIŞTIR. TÜRKİYE’NİN SÖZKONUSU KATKISI TÜM AB ÜYELERİ ARASINDA BÜYÜKLÜK AÇISINDAN ALTINCI SIRADA YERALMAKTADIR. SÖZKONUSU KATKI, COĞRAFİ KONUM, SAVUNMAYA AYRILAN KAYNAK VE GENEL OLARAK AB İLE İLİŞKİLER AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLDİĞİNDE, TÜRKİYE’NİN AGSP BAĞLAMINDA SAHİP OLDUĞU AYRICALIKLI POZİSYONA İŞARET ETMEKTEDİR.

AVRUPA SAVUNMASI GELİŞTİRİLİRKEN, SADECE ASKERİ VE JEOSTRATEJİK YETENEKLERE DAYANMANIN YANLIŞ OLDUĞU DÜŞÜNCESİNDEYİM. ZİRA GÜNÜMÜZÜN TEHDİTLERİ SADECE ASKERİ İMKANLARLA ÇÖZÜLEMEYECEK BİR NİTELİK ARZETMEKTEDİR. BU İTİBARLA, DİPLOMATİK, SİYASİ, SOSYAL, EKONOMİK VE HATTA KÜLTÜREL GÜCÜN VE BİRİKİMİN ÖNEMİNİN YADSINAMAYACAĞI VE BU UNSURLARIN TOPLAMINI ULUSA GÜCÜNE YANSITABİLEN DEVLETLERİN KATKILARININ DAHA AĞIRLIKLI OLACAĞI TABİİDİR.

TÜRKİYE, BU AÇIDAN DA YANİ ULUSAL GÜÇ BAĞLAMINDA DEĞERLENDİRİLDİĞİNDE DE ÖNEMLİ BİR KONUMA SAHİPTİR. YAKIN BÖLGESİNDEKİ EN GÜÇLÜ EKONOMİYE SAHİP OLAN, DÜNYANIN EN BÜYÜK 16. DEVLETİ, EN HIZLI BÜYÜYEN 4. EKONOMİSİ, VE GSMH’NA ORANLA EN FAZLA DIŞ YARDIM YAPAN DÖRDÜNCÜ ÜLKE KONUMUNDA BULUNAN TÜRKİYE, AVRUPA’YLA ASYA ARASINDA SADECE COĞRAFİ AÇIDAN DEĞİL, EKONOMİK, SOSYAL VE KÜLTÜREL ALANLARDA DA ORGANİK BİR KÖPRÜ İŞLEVİ GÖREN BİR ÜLKE KONUMUNDADIR. YİNE ÖRNEKLERLE BELİRTMEK GEREKİRSE, ÇAĞIN GELİŞMELERİNİ VE TEKNOLOJİK İLERLEMELERİ YAKINDAN İZLEYEN VE BU ÇERÇEVEDE TÜM ORTADOĞU TOPLAMINDAN DAHA FAZLA SAYIDA İNTERNET KULLANICISI BARINDIRAN, ORTA ASYA’DA EN FAZLA YATIRIM YAPAN İKİNCİ ÜLKE DÜZEYİNE ERİŞEN, SADECE RUSYA’DA 11 MİLYAR DOLAR TUTARINDA YATIRIMLARI BULUNAN VE SAHİP OLDUĞU KÜLTÜREL MİRAS AÇISINDAN UYGARLIKLARIN BEŞİĞİ OLARAK ADLANDIRILAN TÜRKİYE’NİN GÜCÜ AÇIKÇA ORTAYA ÇIKMAKTADIR.

BU FİGÜRLERİ ÇOĞALTMAK VE ÇEŞİTLENDİRMEK MÜMKÜNDÜR. ANCAK BU AŞAMADA BUNA GİRİŞMEKTENSE DİKKATİNİZİ KONUNUN DAHA DA ÖNEMLİ BİR BOYUTUNA ÇEKMEK İSTİYORUM. ZİRA DÜNYA BUGÜN SOĞUK SAVAŞ DÖNEMİNİN HER ALANA YANSIMIŞ BULUNAN STATİK HAVASINDAN FARKLI OLARAK, ÇOK HIZLI GELİŞEN VE DİNAMİK BİR YAPIYA SAHİPTİR. SADECE SON ON SENENİN GELİŞMELERİ ÖNCEKİ 50 SENEDE ELDE EDİLENLERİ HER SAHADA AŞMIŞ BULUNMAKTADIR. BU BAKIMDAN DİKKATİMİZİ MEVCUT DURUMA DEĞİL, GELECEĞE DÖNÜK TRENDLER ÜZERİNDE YOĞUNLAŞTIRMALI, 21. YÜZYILA YÖNELİK PROJEKSİYONLAR ÜRETMELİ VE ÜLKELERİ GEÇİRDİKLERİ EVRİMİN DEVİNİMİ, HIZI, YÖNÜ VE POTANSİYELİNE BAKARAK DEĞERLENDİRMELİYİZ. İŞTE TÜRKİYE’NİN GÜCÜ BURADA DAHA DA ÇARPICI BİR ŞEKİLDE ORTAYA ÇIKMAKTADIR.

GERÇEKTEN DE TÜRKİYE CUMHURİYETİ’NİN 75 YILLIK GEÇMİŞİ İNCELENDİĞİNDE MUCİZEVİ BİR GELİŞİM, BAŞ DÖNDÜRÜCÜ BİR DİNAMİZM VE GELECEĞE DÖNÜK MUAZZAM BİR POTANSİYELİ GÖRMEMEK MÜMKÜN DEĞİLDİR. ZAMAN ZAMAN KARŞILAŞILAN SORUNLARA RAĞMEN TÜRKİYE DOĞRU YOLDA İLERLEMEKTE VE GELECEĞİN ÖNEMLİ GÜÇLERİNDEN BİRİ OLMAK KONUSUNDA EMİN ADIMLARLA İLERLEMEKTEDİR.

BU ÇERÇEVEDE SADECE BİR KISIM EKONOMİK GÖSTERGELERE BAKILDIĞINDA DAHİ BU GERÇEK AÇIKÇA ORTAYA ÇIKMAKTADIR. FİLHAKİKA, GELECEĞE YÖNELİK HESAPLAR YAPILIRKEN, DAHA ZİYADE SON 20 YILDAKİ GELİŞMELER ELE ALINMAKTA VE BUNA DAYANARAK BAZI PROJEKSİYONLAR YAPILMAKTADIR. BU BAĞLAMDA GEÇTİĞİMİZ 20 YILA BAKILDIĞINDA, BELLİ BAŞLI BATILI ÜLKELER ARASINDA EN YÜKSEK KALKINMA HIZININ TÜRKİYE’YE AİT OLDUĞU GÖRÜLECEKTİR. 1980 İLE 2000 YILLARI ARASINDA TÜRKİYE’NİN KALKINMA HIZI % 4.4 OLARAK BELİRMEKTE, ONU % 3’LE POLONYA, % 3 İLE AMERİKA İZLEMEKTEDİR. BU DÖNEMDE ALMANYA % 1.7, İNGİLTERE % 1.9, FRANSA % 1.6, İTALYA % 1.2, YUNANİSTAN % 1.8, ÇEK CUMHURİYETİ % -0.2, MACARİSTAN İSE –0.1 GİBİ BİR TABLO ÇİZMEKTEDİR.

DIŞ TİCARETTE DE BENZERİ BİR TABLO ORTAYA ÇIKMAKTADIR. TÜRKİYE DIŞ TİCARETİNİ EN FAZLA ARTIRAN ÜLKELERDEN BİRİ KONUMUNDADIR. BUNUN YANISIRA 1980  İLE 1996 YILLARI ARASINDA TOPLAM GSMH İÇERİSİNDE MAL VE HİZMET TİCARETİNİN PAYI TÜRKİYE İÇİN % 15,5’TAN 35.6’YA YÜKSELMİŞ BULUNMAKTADIR. GELECEK 20 YIL İÇİN HAZIRLANAN SENARYOLARDA DÜŞÜK GELİŞME HALİNDE TÜRKİYE’NİN DIŞ TİCARETİNİN YILDA % 8.4, HIZLI GELİŞME SENARYOSUNDA İSE % 11 ARTMASI BEKLENMEKTEDİR. YÜKSEK GELİŞME SENARYOSU GERÇEKLEŞİRSE 2010 YILINDA TÜRKİYE’NİN İHRACATI 102 MİLYAR DOLARDAN 305 MİLYAR DOLARA YÜKSELECEK, AYNI YILLARDAKİ İTHALATI İSE 210 MİLYAR İLA 649 MİLYAR DOLAR OLACAKTIR.

TÜRKİYE’NİN AB İLE İLİŞKİLERİNİ İŞTE BÖYLESİNE GENİŞ BİR KAPSAMDA DEĞERLENDİRMEK GEREKMEKTEDİR. YUKARIDA AYRINTILARIYLA AÇIKLAMAYA ÇALIŞTIĞIM BÜYÜK VE ÜMİT VADEDEN BİR POTANSİYELE SAHİP OLAN TÜRKİYE, AVRUPA MİMARİSİNDE SADECE SAVUNMA DEĞİL, HER ALANDA HAK ETTİĞİ YERİ ALMASI GEREKEN BİR KONUMDADIR. TÜRKİYE’NİN AVRUPA PROJESİNDE OYNAMAYA ADAY OLDUĞU BU ROLÜ, KURUMSAL VEYA BAŞKA GEREKÇELERLE İNKAR ETMEK MÜMKÜN OLMADIĞI GİBİ, AVRUPA’NIN YARARINA DA DEĞİLDİR.

SÖZKONUSU POTANSİYELE VE GELECEĞE YÖNELİK PROJEKSİYONLARA SAHİP OLAN TÜRKİYE, AVRUPA GÜVENLİK VE SAVUNMA MİMARİSİNDE DE BU KONUMUNA VE BEKLENTİLERİNE UYGUN BİR MUAMELE GÖRMEYİ HAK ETMEKTEDİR.

TÜRKİYE’NİN YUKARIDA BELİRTTİĞİM GÜCÜNÜN VE ÖNEMİNİN AVRUPA DEMOKRASİLERİ TARAFINDAN ANLAŞILMASINDA BAŞTA ALMANYA OLMAK ÜZERE TÜM AVRUPA’DAKİ TÜRK VATANDAŞ VE SOYDAŞLARIMA DA GÖREV DÜŞTÜĞÜNÜ BELİRTMEK İSTİYORUM.