NTV – AB İlerleme Raporunda 301. Maddeyle İlgili Yapılan Yorumlar Hakkında

CHP Genel Başkan Yardımcısı Onur Öymen’in
NTV’ye verdiği mülakat
7 Kasım 2007

Sunucu: AB İlerleme Raporu açıklandı. Raporda Türkiye’nin ilerleme sağladığı veya sağlayamadığı pek çok konu teker teker sıralanıyor. Ancak birliğin ilerleme beklediği konular listesinin bir gediklisi var o da ceza kanunun 301. maddesi. Türklere hakareti düzenleyen 301. madde şu anda Türkiye’de düşünce özgürlüğünün önündeki en büyük yasal engel olarak görülüyor. Bu madde nedeniyle Nobel ödüllü yazarımız Orhan Pamuk hâkim karşısına çıktı. Agos gazetesi genel yayın yönetmeni Hrant Dink ise bu maddeden yargılanırken kurşunların hedefi oldu. Hükümetten dün gelen açıklamalara göre ise 301 maddeyle ilgili değişiklik yakında Meclis gündemine gelebilir. Brüksel’de katıldığı toplantılar sonrası TBMM Dışişleri Komisyonunun CHP’li üyesi Onur Öymen sorularımızı yanıtlayacak. Sayın Öymen İlerleme Raporunun kapsamı geniz ama 301. madde tekrar bu ilerleme Raporuyla birlikte Türkiye’nin gündemine geliyor. Sizin CHP olarak bu konuda bir girişiminiz olacak mı? Ve CHP 301’de nasıl bir değişikliğin ideal olduğunu düşünüyor?

Öymen: Bu AB İlerleme Raporu geçen yılkı rapora çok benziyor. O zaman da söylediğimiz gibi içinde doğrular var, yanlışlar var ve eksiklikler var. 301. maddeyle ilgili değerlendirme de eksikliklerden biridir veya yanlışlardan biridir. Şunun için: bu maddeyi AB yeterince tahlil etmeden Türkiye’yi bu madde dolayısıyla suçluyor. 301. madde varsa Türkiye’de düşünce özgürlüğü yoktur. 301. madde yoksa düşünce özgürlüğü vardır diye bir hava yaratılıyor. Bunun sebebi de bazı aydınların bu maddeden yargılanıyor olması. Ama şu noktaya dikkat etmiyorlar: bu madde iktidarın ve muhalefetin oy birliği ile kabul edilmiş bir maddedir. Ve bu maddeye CHP olarak yaptığımız öneri sonucunda eleştirilerin hiçbir şekilde teşkil etmeyeceği noktası ilave edilmiştir. Yani 301. maddeye göre devlet, hükümet, TSK’ya karşı eleştiriler suç değil sadece hakaret suçtur. Ama uygulamada bazı savcılarımız maalesef hakaret sayılamayacak bir yoruma bile davalar açtıkları için AB’nin bunun 301. maddeden kaynaklanan bir demokrasi eksikliği gibi görüyor.

Sunucu: Sayın Öymen, siz esas uygulamanın 301’de zorun olduğunu içeriğinde olmadığını düşünüyorsunuz.

Öymen: Gayet tabii. Yani savcılar açısından bir eğitim eksikliği. Yani bir beyanatı bir konuşmayı değerlendirirken bunun hakaret mi, eleştiri mi olduğunu takdir ederken bizim ölçümüze göre bazen yanlışlıklar yapıyorlar.

Sunucu: Bu konuda anladığım kadarıyla 301. madde bir yoruma fırsat veriyor diye de bir eleştiri var.

Öymen: Hayır, çok açık ve net 301. madde bütün bu konularda eleştirilerin suç olmayacağını çok açık bir şekilde yazmış. Yoruma açık hiçbir tarafı yok.

Sunucu: Şunu merak ediyorum, şimdi Hükümet gene de bir değişikliğe hiçbir zaman soğuk bakmadığını söylemişti. Şu anda da dün gelen açıklamalara göre 301’le ilgili bir değişiklik Meclis gündemine yakında gelecekmiş gibi gözüküyor. Siz CHP olarak bu tür bir değişikliğe destek verir misiniz? Tavrınız ne olur acaba?

Öymen: Biz tavrımızı bu konuda öteden beri ortaya koyduk. Hükümetin tavrıysa maalesef şudur: dış baskılar karşısında kaldıysa kendinsin oy vererek kabul ettiği bir metni bile sakınca görmüyor. Yeter ki bizi eleştiren yabancıları tatmin edelim. Bu eleştiriler haklı mıdır haksız mıdır? Doğru mudur eğri midir? Bu o kadar önemli değil. Mademki eleştiriyorlar bizi, üzerimizde baskı yapıyorlar bu baskılardan kurtulmak için bu şeyi değiştirelim. İşte bu yanlış yaklaşım. Yanlışsa niye oy verdin? Hükümet de buna oy verdi. Hükümet partisinin de oy vererek onayladığı bir metin. Niye siz kendi görüşlerinizi savunamıyorsunuz? Çünkü dış baskılar karşısında direnemiyorsunuz. Bütün mesele bundan ibaret. Çok açık bir şekilde hiçbir eleştiri suç sayılmaz diyen bir maddeyi demokrasi önünde bir engel sayabilir misiniz? Yani hakareti mi serbest bırakalım? Onu mu istiyorsunuz? Bunu söyleyemiyorlar yabancılara onun için böyle bir sıkıntıyla karşılaşıyoruz. Ben bunu evvelsi gün Brüksel’de anlattım. Oradaki Avrupalı parlamenterlerle görüşüp de bunu anlattım. Biz anlatınca bize bir şey demiyorlar.

Sunucu: 301’de yapılacak olası bir değişikliğe sizin destek vermeyeceğinizi anlıyorum. Uygulamadan kaynaklandığını düşünüyorsunuz.

Öymen: Evet, çünkü bu konuya ilişkin bazı raporlarda 301’in değiştirilmesi de yetmez diyor. Başka değişiklikler de lazım. Ceza yasasında madde kalmaz böyle her eleştirileni kaldırmaya kalkarsanız ceza kanunu gerçekten delik deşik edersiniz. Uygulamada sıkıntılar olduğunu biz de kabul ediyoruz. Bazı değerli yazarlarımızın bu madde çerçevesinde yargılanmasından biz de çok rahatsızlık ve üzüntü duyuyoruz ama burada hatanın nerede olduğuna doğru teşhis koymak lazım. Hata maddede derseniz aynı savcı aynı aydını yarın başka bir maddeden mahkemeye verirse ne yapacaksınız?

Sunucu: Maddenin değiştirilmesinden çok büyük bir sonuç alınamayacağını düşündüğünüzü anlıyorum. Çok teşekkür ediyoruz katıldığınız için.