Amerika’nın Sesi Radyosu – Irak’taki Son Gelişmeler Hakkında

CHP Genel Başkan Yardımcısı Onur Öymen’in Amerika’nın Sesi Radyosuna verdiği mülakat
4 OCAK 2007
Sunucu- ….

Onur ÖYMEN- Irak’taki gelişmelerin yalnız Türkiye için değil bütün bölge için olumsuz sonuçlar doğurabileceğini düşünüyoruz. Belki şuanda bile Irak’ta adı konulmamış bir iç savaşın başladığından söz edilebilir. Oradaki mezhep çatışmaları, Şiilerle Sünniler arasındaki çatışmalar giderek yoğunlaşarak devam ediyor ve çok sayıda insanın hayatına mal oluyor. Bunun bölgeye yansımaları tabi başta komşu ülkeler olmak üzere bu ülkelere yönelik büyük göç hareketleriyle başlayabilir. Daha önce birinci körfez savaşında 15 gün içinde 450 bin Iraklı Türkiye’ye göç etmişti ve bunun doğurduğu çok büyük sıkıntılar ve sorunlar yaşanmıştı. Karşılaşılabilecek ilk sorun budur. Ondan sonrada daha ciddi sıkıntılar ve sorunlar yaşanabilir, çatışmaların civar ülkelere yayılması söz konusu olabilir. Unutulmamalıdır ki, halen Irak’ta azımsanmayacak sayıda terörist faaliyette bulunmaktadır. Bunları önlemek mümkün olamamıştır. Bunlarda bu gelişmelerden yararlanarak kendi hedefleri doğrultusunda Türkiye’yi ve başka komşu ülkeleri hedef alabilirler.

O bakımdan durum gerçekten çok ciddidir ve mutlaka bir çare bulunması lazımdır. Türkiye’nin ne yapabilir sorusuna cevap da şudur; Türkiye siyasi açıdan bölgeye örnek olabilecek özelliklere sahiptir. Türkiye’nin ulaştığı demokratik düzen, laik, demokratik cumhuriyet sistemi bölge ülkelerinde maalesef henüz uygulanmamaktadır. Eğer bütün çağdaş ülkeler, batı ülkeleri Türkiye’nin bu kazanımlarını bölge için bir örnek gösterirlerse bunun bir fayda sağlayacağını ümit ediyoruz. Irak’ta maalesef hala bir ulus devlet sistemine geçilememiştir. Türkiye’nin kurtuluş savaşının daha başlangıcında yerleştirdiği ulus sistem anlayışının Irak’a yerleştirilmemesi oradaki çözülmeleri, parçalanmayı, Irak’ın bölünmesini doğurabilir, böyle sonuçlar yaratabilir. O bakımdan biz öncelikle Irak’ta bir ulus devlet anlayışının yerleşmesini öneriyoruz.

İkincisi gerçek bir demokrasinin yerleştirilmesini öneriyoruz. Bugünkü anayasal sistem Irak’ta maalesef din devletine dayanan bir sistemdir ve hem şeriatla yönetilmesi halkın Müslüman olan bir ülkenin, hem de demokratik bir ülkenin standartlarına kavuşması mümkün değildir. En basitinden kadın erkek eşitliği yoktur şeriat düzeninde. Bu ve benzeri nedenlerle Irak’a gerçek bir demokrasinin yerleştirilmesi için çalışmak lazımdır. Üçüncüsü 2007 yılı içinde yapılması öngörülen Kerkük referandumunun daha ciddi sorunlar yaratması ve merkezi bölgede güneyde yaşanan şiddet eylemlerinin kuzeye taşınması sonucunu doğurabilir. Onun için Baker Hamillton raporunda dile getirildiği gibi bu referandumun ertelenmesi uygun olur diye düşünüyoruz. Hatta iptal edilmesi Irak’taki toplumsal dengelerin bozulmasından kaçınılması uygun olur diye düşünüyoruz.

Bu aşamada siyasi açıdan önerdiklerimiz bunlardır.

Sunucu- ……….

Onur ÖYMEN- Şimdi koşullar olanak verirse Kürtlerin bağımsızlık yolunda adımlar atacaklarını tahmin ederiz. Ama zaten yeterince adım atmışlardır. Irak’ın toprak bütünlüğüne herkesin saygı göstermesi gerektiğini biz düşünüyoruz. Kürtlerin bağımsızlık yönünde atacağı adımlar bölgede durumu daha da karmaşık hale getirecektir.

Sunucu- …………..

Onur ÖYMEN- Türk hükümeti meclisten bu konuda iki defa yetki almıştı ama kullanmamıştı. Bunun için yeni bir yetki alması gerekiyor. Henüz böyle bir müracaatta bulunmamıştır. Amerika’nın da bu konuda Türkiye’yi caydırıcı bir tavır içinde olduğunu görüyoruz. Şimdiye kadar Türkiye’nin böyle bir müdahalede bulunmamış olmasını bir eksiklik olarak görüyoruz.

Sunucu- ……………

Onur ÖYMEN- Başından beri bulunuruz biz. Üç seneden beri bunu söylüyoruz ama hükümet bunu gerçekleştirmedi maalesef.