NTV, Anahtar Programı

NTV- MİTHAT BEREKET/ANAHTAR- 07.11.2003

Konu: Hükümet Irak’a asker gönderme kararını kullanmama kararı aldı

Konuklar: Emekli Oramiral Salim Dervişoğlu, Galatasaray Üniversitesi İktisadi İdari Bilimler Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Seyfettin Gürsel, CHP Milletvekili ve Emekli Büyükelçi Onur Öymen ve AKP Grup Başkanvekili Haluk İpek
Mithat Bereket: Sayın Dervişoğlu, çok çok teşekkürler. Şimdi NTV Ankara stüdyolarında CHP’li milletvekillerinden, emekli büyükelçi Onur Öymen karşımızda. Onur Bey, muhalefetten, CHP kanadından, tecrübelerinizi de gözönüne alarak siz nasıl bakıyorsunuz?
Onur Öymen: Hükümet Irak konusunda pek çok yanlış yaptıktan sonra, pekçok zigzag çizdikten sonra doğru yolu bulmuştur. Doğru karar, asker göndermeme kararıdır. Biz, bunu baştan beri söylüyorduk, tutarlı olarak hiç sapmadan, hiçbir kırılma olmadan tutumumuzda, baştan beri bunu söylüyorduk. Bu konuda hatta Sayın Genel Başkanımızın ve partimizin sözcülerinin verdikleri demeçleri bir kitap halinde topladık, CHP’nin Irak Günlüğü, diye… Baştan beri biz, bunu savunuyorduk. Irak’a asker göndermek yanlıştır, bugünkü koşullarda bu yola gitmemek lazımdır, diyorduk. Hükümet ise aksi yönde bir tavır içindeydi. Şimdi bu doğru kararın, yanlış, üzücü tarafı, Türkiye, kendi çıkarları böyle gerektirdiği için değil de, Amerikan, Türk birliklerini bugünkü koşullarda Irak’a davet etmekte isteksiz olduğu için alınmıştır. Bu karar, öyle anlaşılıyor ki, Türkiye’nin kendi iradesi, arzusu doğrultusundan çok, Amerika, Türk askerlerinin çözümden sorun yaratacağı düşüncesine kapıldığı için alınmıştır. O bakımdan doğru bir karardır ama alınış yöntemi yanlıştır, bu işin bir tarafı. İkinci tarafı, meclisten aldığı yetkiyi ki, bizce bu şekilde yetki alması da Anayasa’ya aykırıydı, aslında… Ama bu yetki sonucunda kararını vermiştir, asker göndermeme kararını vermiştir. O zaman şimdi bu yetkiyi meclise iade etmesi gerekir: Bundan sonra ileride çıkacak durumlara göre gerekirse meclis yeni bir değerlendirme yapar. Üçüncü nokta, Irak’a asker göndermekle, Kuzey Irak’a asker göndermek veya oradaki askerlerimizin varlığını sürdürme ayrı konulardır. Kuzey Irak konusunu hükümetin çok büyük bir titizlikle izlemesi gerekiyor. Çünkü Türk-Irak sınırının Irak tarafını koruyacak hiçbir birlik yoktur. Ve bölgedeki topografik şartlar dolayısıyla bu sınırın sadece Türkiye tarafından korunması mümkün değildir. O bakımdan oradaki askeri mevcudiyetimizin sürdürülmesi lazımdır. Ve şartlar zorunlu kılarsa, Kuzey Irak’a asker gönderme olanağımızın bertaraf edilmemesi lazımdır. Bu açıdan 8.5 milyar dolarlık kredi anlaşmasının içinde Türkiye’nin Kuzey Irak’a asker göndermeme taahhüdünün yeraldığı anlışılıyor. Bu yanlış bir taahhüttür. Bu anlaşmanın da iptal edilmesi gerekir. Bir başka nokta şudur. Bizim oradaki askerlerimizin mevcudiyeti konusunda bazı Kürt liderler Amerika’yla müzakere ettiklerini, bu askerlerin de geri gönderilmesini talep ettiklerini açıklamışlardır. Bu oyunlara gelmemek lazım. Bizim oradaki mevcudiyetimiz, sınır güvenliğimiz için zorunludur. Hatta şartlar gerekli kılarsa, Kuzey Irak’a ilave asker göndermek te gerekebilir: Bu seçenekleri açık tutmak lazım. Son bir nokta da şudur. Kuzey Irak’taki terör örgütü mutlaka tasfiye edilmelidir. Amerika’nın savaşın bitmesinden aylar sonra hala tek bir PKK, KADEK teröristini bile yakalayıp Türkiye’ye iade etmemesinin izahı yoktur. Amerika’nın bütün dünyaya ilan ettiği terörle mücadele taahhüdüyle bağdaşmamaktadır. Bu konuda işbirliği yapıyoruz gibi sözler hoş ama boş sözlerdir. Somut netice almak için bu teröristlerin oradan tasfiye edilmesi lazımdır.
Mithat Bereket: Nilgün, teşekkürler. Hemen yeniden Ankara stüdyomuza Onur Öymen’e dönmek istiyorum. AKP’li grup başkanvekilinin sözlerini dinlediniz. Siz, ısrarla bu yetki meclise geri verilmeli, diyordunuz. Bundan sonra CHP olarak ne yapacaksınız? Siz, hükümetin bu kararını nasıl görüyorsunuz?
Onur Öymen: Sizin verdiğiniz bilgilerden çok açık bir şekilde anlaşılıyor ki, bu Amerika’nın Türk birliklerinin oraya davetini istememesinin sonucudur bu karar. Yani, Amerika’nın talebi üzerine göndermeme kararının verildiği anlaşılıyor. Biz de diyoruz ki bu karar doğru karardır ama bunu Türkiye’nin çıkarlarının gereği olarak başından vermeliydi, hükümet. Böyle dalgalanmada bırakarak, Sayın Başbakan’ın dediği gibi Amerika istedi tezkereyi, onun için meclisten çıkarttık gibi sözler söylerseniz o zaman Türkiye’nin itibarını sarsarsınız. Türkiye’nin doğrusu, baştan asker göndermeme kararıydı. Hukuk bunu gerektiriyordu. Irak halkının bunu istemediği biliniyordu. Türk halkı istemiyordu. Çok ciddi bir risk vardı, bir tehlike vardı. Askerlerimizi ateşe atacaktık. Onun için biz, baştan beri dedik ki, bugünkü koşullarda, asker göndermek yanlıştır. Bizim dediğimize geldi hükümet. Sonunda bizim söylediğimiz söze geldi. Ama belli ki yanlış yollardan geçti. Ve Amerika’nın bu yönde telkini olmasa belki hala asker göndermekte ısrar edecekti. Daha birkaç gün öncesine kadar asker göndermenin yollarını arıyordu, hükümet. Şimdi bu yanlış politikadan dönülmüştür. Burada üzerinde duracağımız bir-iki konu var. Bir tanesi meclisin yetkisini hükümet cebinde taşıyamaz. Bu bir kanun kuvvetinde kararname değildir. Savaş ilan etme, asker gönderme yetkisi meclisindir. Meclis, bu yetkisini hükümete devredemez. Bundan önce alınan karar da yanlış olmuştur. Hele şimdi hükümet asker göndermeme kararını aldıktan sonra bu yetkiyi cebinde ilanihaye taşıyamaz, bu doğru değil. Hukuka, anayasamıza saygımız varsa, bunu meclise, sahibine iade edecek. Biz, CHP olarak zaten birkaç gündür bu konuda çok ciddi bir hazırlık içindeydik, mecliste bunu nasıl ele alırız diye. Son gelişmelerin ışığında bunu bir kere daha değerlendireceğiz. Ne yapacağımıza karar vereceğiz. Bir kere daha tekrarlıyorum. Asker göndermeme kararının alınması Türkiye’nin sınır güvenliği meselesinin önemini azaltmıyor, arttırıyor, bu bir. Kuzey Irak’taki terörist faaliyetleri gözardı etmemizi gerektirmiyor, bu iki. Üçüncüsü, Irak’ın gelecekteki yapısı konusunda Türkiye’nin ağırlığını hissetmeye devam etme zorunluluğunu ortadan kaldırmıyor. Irak’ın gelecekteki yapısının, vatandaşlık bağıyla, insanların devlete bağlı olacağı bir demokratik rejim olması gerekiyor. Biz, bunu öneriyoruz. Orada aşiretlere, dini gruplara dayalı koalisyonlarla Irak’ı yönetmek, ileride çok ciddi sorunlara, iç savaşa yolaçar. Bu Türkiye’nin güvenliğine çok büyük zarar verir. Amerikalı dostlarımıza bir kerer bu mesajı vermek istiyoruz. Irak’ta çağdaş bir demokrasi olması için gayret sarfediniz. İşte bu anlamda Türkiye’nin büyük katkısı olur, Irak’a da Amerika’ya da…
Mithat Bereket: Onur Öymen, çok çok teşekkürler.