CHP Genel Başkan Yardımcısı Onur Öymen’in
NTV Radyo’ya verdiği mülakat
10 Mayıs 2007
Sunucu: …
Öymen: 25 yaşındaki insanların milletvekili olarak seçilebilmesine ilişkin önergeyi ilk defa biz verdik. 24 Aralık 2002 tarihinde Meclis seçilir seçilmez çok kısa bir süre sonra biz verdik. CHP’li 5 milletvekili arkadaşımız bir önergeyle bunu Meclise getirdi ama AKP’liler konunun Meclis gündemine alınmasına engel oldular ve Meclis’in gündemine alınmadı. Ondan sonra AKP 1 Nisan 2003’te bu konunun gündeme alınmasını önerdi ama o şekilde önerdi ki, bunu hiç bununla ilgisi olmayan Orman köylülerine zarar verecek 2/B maddesi önerisi çerçevesinde onunla birlikte tek bir paket halinde sundular. Yani ya ormanların müttegalibiyet peşkeş çekilmesine izin vereceksiniz ve 25 yaşı kabul edeceksiniz veya ormanların köylüye ait olduğunu söyleyip bizim gibi bunların kapkaççılara verilmesine mani olacaksınız ve o zaman 25 yaşı geçirmeyeceksiniz. Neticede geçiremediler. Fakat bu birbiriyle hiç alakası olmayan konuları birbirine karıştırdılar.
Şimdi 25 yaş konusu sonunda anayasaya girdi ama seçim kanununda yok. Bizim yasalarımıza göre ancak bir yıl geçtikten sonra bu tip şeyler uygulanabiliyor. Bazı hukukçular diyorlar ki, “efendim, bu hüküm anayasaya girdiğine göre bu bir yıllık süre buna işlemez. Otomatikman uygulanır.” Öylemidir değimlidir bu tartışılırken AKP Meclise ilk önce sunduğu ve birinci tur görüşmesini yaptırdığı 25 yaş meselesini gündemden çekiverdi ve gençleri feda etti. Yani 25 yaşından büyük gençlerin aday olması yolundaki önerisini fiilen geri çekti. Bakalım belki YSK bunu kendiliğinden kabul eder diyor. Ama orada şöyle sıkıntıları da var: hak kaybı. 25 yaşında olan bir insan mesela katılacaksa seçime ve milletvekili adayı olmak istemişse ve kamu görevlisiyse istifa süresini geçirdi. O zaman onlar için hak kaybı ortaya çıkıyor. Yani böyle anayasa değişikliği gibi konuları alelacele yürütmeye kalkarsanız, emri vakii haline getirmeye kalkarsanız böyle bir durum çıkıyor ortaya.
AKP de kendi kendiyle defalarca çelişkiye düştü ve son olarak bu 25 yaş maddesini geri çekti. Vardığımız nokta burasıdır. “Geri çekiyoruz ama” diyor “bakarsınız YSK kendiliğinden anayasa hükmüdür bu yüzden geçerlidir” diye bir karar veriri. YSK’nın bu yolda daha kararı yoktur. Aksi yönde bazı beyanlar var. Nasıl bir gelişme olacağını göreceğiz. Bizim için hassas ve demokrasinin temelini zedeleyen iki konu var: bir tanesi bu 25 yaş meselesidir ki burada demin dediğim gibi AKP’nin tutumu dolayısıyla burada zemin kaybettik. Bu gençlerimizin seçilme hakkı fiilen ortadan kalmış gözüküyor. İkincisi de, yurtdışındaki vatandaşlarımızın oy verme hakkıdır. 4 milyon insanımız yurt dışında yaşıyor. Anayasamız 18 yaşından büyük bütün vatandaşlarımızın oy verme hakkına sahip olduğunu söylüyor. Yurtdışında yaşayan bilyonlarca vatandaşımız sırf bu iktidar gerekli yasal düzenlemeleri yapmadığı için, Meclise önermediği için bu seçimlerde oy veremeyecekler.
Sunucu: …
Öymen: Geçen seçimlerde şunun için kullanamıyorlardı: Türkiye’de anayasa değişikliği yapılmıştı ama Almanya başta olmak üzere Türkiye’de vatandaşların oy kullanması için sandık koyarsak kamu düzenimiz bozulabilir endişesiyle engel oluyordu buna. Şimdi ilk defa Almanya razı oldu. Biz gittik Almanların en üst düzey iç işleri bakanlığı mensuplarıyla konuştuk ve dediler ki, “bizce artık hiçbir mahsuru yok. Sandık konup seçim yapılabilir.” Daha Şubat ayında Sayın Genel Başkanımızın talimatıyla ben gittim bizzat kendim Dışişleri Bakanına bunu anlattım. Dışişleri Bakanı da dedi ki, “derhal bugün talimat veriyorum ilk seçime yetişecek şekilde anayasal düzenlemeleri yapalım.” Ve o günden bu güne hiç bir şey yapmadılar. Defalarca hatırlattık.
Sunucu: …
Öymen: Niye yapmadıklarını onlara sormak lazım. Yani iktidar yurt dışındaki vatandaşları da feda etti. Hiçbir izahı yok. Hiçbir gerekçesi yok.
Sunucu: …
Öymen: 25 yaş konusu kesinleşecek. Tabii YSK’nın kararı çıkacak ortaya. Yani 25 yaşından büyük olanların aday olabilirler mi diye ve onlar çıktıktan sonra gayet tabii ki bunu değerlendireceğiz.
Sunucu: …
Öymen: Öyle şey olur mu? YSK’dan bir yetkilinin 25 yaş üstünün seçim hakkına sahip olmadığını söylediğine dair bir bilgi geldi. Önümüzdeki bir iki gün içinde bunu kesinleştireceğiz ve buna açıklık kazandıracağız. Bu insanların seçilme hakkı yoksa aday göstermenin manası yok. Seçilme hakkı varsa o zaman gayet tabii göstereceğiz ama bunun kesinleşmesi için bu anayasa değişikliğinde bu açıkça ifade edilmesi lazımdı. Bunlar bunu önce yazdılar sonra vazgeçtiler geri adım attılar ve 25 yaşla ilgili teklifi geri çektiler Meclisten. Eğer geri çekilmesi gerekiyor idiyse o zaman niye önerdiniz? Belli ki baştan sona bir acele içinde sürekli çelişkilerden çelişkilere düşerek bu gibi girişimler yapıyorlar sonra vazgeçiyorlar geri adım atıyorlar. Ne yaptıklarını anlamakta biz de zorlanıyoruz.
NTV Radyo – 25 Yaş Üstü Seçilme Hakkı ve Yurt Dışında Yaşayan Vatandaşların Oy Kullanması Hakkında
CHP Genel Başkan Yardımcısı Onur Öymen’in
NTV Radyo’ya verdiği mülakat
10 Mayıs 2007
Sunucu: …
Öymen: 25 yaşındaki insanların milletvekili olarak seçilebilmesine ilişkin önergeyi ilk defa biz verdik. 24 Aralık 2002 tarihinde Meclis seçilir seçilmez çok kısa bir süre sonra biz verdik. CHP’li 5 milletvekili arkadaşımız bir önergeyle bunu Meclise getirdi ama AKP’liler konunun Meclis gündemine alınmasına engel oldular ve Meclis’in gündemine alınmadı. Ondan sonra AKP 1 Nisan 2003’te bu konunun gündeme alınmasını önerdi ama o şekilde önerdi ki, bunu hiç bununla ilgisi olmayan Orman köylülerine zarar verecek 2/B maddesi önerisi çerçevesinde onunla birlikte tek bir paket halinde sundular. Yani ya ormanların müttegalibiyet peşkeş çekilmesine izin vereceksiniz ve 25 yaşı kabul edeceksiniz veya ormanların köylüye ait olduğunu söyleyip bizim gibi bunların kapkaççılara verilmesine mani olacaksınız ve o zaman 25 yaşı geçirmeyeceksiniz. Neticede geçiremediler. Fakat bu birbiriyle hiç alakası olmayan konuları birbirine karıştırdılar.
Şimdi 25 yaş konusu sonunda anayasaya girdi ama seçim kanununda yok. Bizim yasalarımıza göre ancak bir yıl geçtikten sonra bu tip şeyler uygulanabiliyor. Bazı hukukçular diyorlar ki, “efendim, bu hüküm anayasaya girdiğine göre bu bir yıllık süre buna işlemez. Otomatikman uygulanır.” Öylemidir değimlidir bu tartışılırken AKP Meclise ilk önce sunduğu ve birinci tur görüşmesini yaptırdığı 25 yaş meselesini gündemden çekiverdi ve gençleri feda etti. Yani 25 yaşından büyük gençlerin aday olması yolundaki önerisini fiilen geri çekti. Bakalım belki YSK bunu kendiliğinden kabul eder diyor. Ama orada şöyle sıkıntıları da var: hak kaybı. 25 yaşında olan bir insan mesela katılacaksa seçime ve milletvekili adayı olmak istemişse ve kamu görevlisiyse istifa süresini geçirdi. O zaman onlar için hak kaybı ortaya çıkıyor. Yani böyle anayasa değişikliği gibi konuları alelacele yürütmeye kalkarsanız, emri vakii haline getirmeye kalkarsanız böyle bir durum çıkıyor ortaya.
AKP de kendi kendiyle defalarca çelişkiye düştü ve son olarak bu 25 yaş maddesini geri çekti. Vardığımız nokta burasıdır. “Geri çekiyoruz ama” diyor “bakarsınız YSK kendiliğinden anayasa hükmüdür bu yüzden geçerlidir” diye bir karar veriri. YSK’nın bu yolda daha kararı yoktur. Aksi yönde bazı beyanlar var. Nasıl bir gelişme olacağını göreceğiz. Bizim için hassas ve demokrasinin temelini zedeleyen iki konu var: bir tanesi bu 25 yaş meselesidir ki burada demin dediğim gibi AKP’nin tutumu dolayısıyla burada zemin kaybettik. Bu gençlerimizin seçilme hakkı fiilen ortadan kalmış gözüküyor. İkincisi de, yurtdışındaki vatandaşlarımızın oy verme hakkıdır. 4 milyon insanımız yurt dışında yaşıyor. Anayasamız 18 yaşından büyük bütün vatandaşlarımızın oy verme hakkına sahip olduğunu söylüyor. Yurtdışında yaşayan bilyonlarca vatandaşımız sırf bu iktidar gerekli yasal düzenlemeleri yapmadığı için, Meclise önermediği için bu seçimlerde oy veremeyecekler.
Sunucu: …
Öymen: Geçen seçimlerde şunun için kullanamıyorlardı: Türkiye’de anayasa değişikliği yapılmıştı ama Almanya başta olmak üzere Türkiye’de vatandaşların oy kullanması için sandık koyarsak kamu düzenimiz bozulabilir endişesiyle engel oluyordu buna. Şimdi ilk defa Almanya razı oldu. Biz gittik Almanların en üst düzey iç işleri bakanlığı mensuplarıyla konuştuk ve dediler ki, “bizce artık hiçbir mahsuru yok. Sandık konup seçim yapılabilir.” Daha Şubat ayında Sayın Genel Başkanımızın talimatıyla ben gittim bizzat kendim Dışişleri Bakanına bunu anlattım. Dışişleri Bakanı da dedi ki, “derhal bugün talimat veriyorum ilk seçime yetişecek şekilde anayasal düzenlemeleri yapalım.” Ve o günden bu güne hiç bir şey yapmadılar. Defalarca hatırlattık.
Sunucu: …
Öymen: Niye yapmadıklarını onlara sormak lazım. Yani iktidar yurt dışındaki vatandaşları da feda etti. Hiçbir izahı yok. Hiçbir gerekçesi yok.
Sunucu: …
Öymen: 25 yaş konusu kesinleşecek. Tabii YSK’nın kararı çıkacak ortaya. Yani 25 yaşından büyük olanların aday olabilirler mi diye ve onlar çıktıktan sonra gayet tabii ki bunu değerlendireceğiz.
Sunucu: …
Öymen: Öyle şey olur mu? YSK’dan bir yetkilinin 25 yaş üstünün seçim hakkına sahip olmadığını söylediğine dair bir bilgi geldi. Önümüzdeki bir iki gün içinde bunu kesinleştireceğiz ve buna açıklık kazandıracağız. Bu insanların seçilme hakkı yoksa aday göstermenin manası yok. Seçilme hakkı varsa o zaman gayet tabii göstereceğiz ama bunun kesinleşmesi için bu anayasa değişikliğinde bu açıkça ifade edilmesi lazımdı. Bunlar bunu önce yazdılar sonra vazgeçtiler geri adım attılar ve 25 yaşla ilgili teklifi geri çektiler Meclisten. Eğer geri çekilmesi gerekiyor idiyse o zaman niye önerdiniz? Belli ki baştan sona bir acele içinde sürekli çelişkilerden çelişkilere düşerek bu gibi girişimler yapıyorlar sonra vazgeçiyorlar geri adım atıyorlar. Ne yaptıklarını anlamakta biz de zorlanıyoruz.
Bu belge Görsel Basın arşivinde bulunmaktadır.