TBMM Genel Kurul, T.C. ile Tacikistan Arasında Ankara ve Duşanbe’de Diplomatik Temsilciliklerinin Yerleşimine İlişkin Protokolün Onaylanması

- TBMM Genel Kurul Tutanağıdır -
CHP İSTANBUL MİLLETVEKİLİ ONUR ÖYMEN’in TÜRKİYE CUMHURİYETİ İLE TACİKİSTAN CUMHURİYETİ HÜKÜMETLERİ ARASINDA ANKARA VE DUŞANBE’DE DİPLOMATİK TEMSİLCİLİKLERİNİN YERLEŞİMİNE İLİŞKİN PROTOKOLÜN ONAYLANMASININ UYGUN BULUNDUĞUNA DAİR KANUN TASARISI
TBMM Genel Kurulu
10 NİSAN 2003

Tasarının tümü üzerinde, Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına, İstanbul Milletvekili Sayın Onur Öymen; buyurun. (CHP sıralarından alkışlar)
CHP GRUBU ADINA ONUR ÖYMEN (İstanbul) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Türkiye Cumhuriyeti ile Tacikistan Cumhuriyeti Hükümetleri Arasında Ankara ve Duşanbe’de Diplomatik Temsilciliklerinin Yerleşimine İlişkin Protokolün Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Tasarısıyla ilgili olarak Cumhuriyet Halk Partisi Grubunun görüşlerini arz etmek üzere söz almış bulunuyorum.
Biraz önce, Türkmenistan’la aynı nitelikte imzalanan bir sözleşme hakkında görüşlerimizi açıklamıştım ve bu vesileyle, Ortaasya ülkeleriyle ilişkilerimizin geliştirilmesi lüzumuna değinmiştim; o bakımdan, aynı görüşleri bir kere daha tekrarlamayacağım. Yalnız, şunu özellikle ifade etmek istiyorum: Türkmenistan’dan farklı olarak, Tacikistan’la ilişkilerimiz, maalesef, çok düşük düzeyde kalmıştır. Tacikistan’ı da ilk tanıyan devletlerden biri Türkiye olmuştur. Orada ilk büyükelçilik açan ülkelerden biri Türkiye olmuştur. Türkiye, başlangıçta, diğer Ortaasya ülkeleri gibi, Tacikistan’la ilişkileri geliştirmek için de çok çaba sarf etmiştir ve 1994 yılından itibaren birçok anlaşma imzalanmıştır; fakat, ne yazık ki, bugün, ulaştığımız düzey, gerçekten, son derece düşüktür, üzüntü vericidir.
2001 yılı verilerine göre, Türkiye’nin, Tacikistan’ın toplam ithalatı içindeki payı yüzde 0,5′ten ibarettir ve genel ihracatı içindeki payı, Türkiye’nin, yüzde 2,1′den ibarettir. Bu, son derece düşük bir rakamdır. Hükümetimizin, bu ilişkilerin geliştirilmemesinin sebeplerini araştırmasını ve Yüce Meclise bu konuda bilgi vermesini talep ediyoruz.
Biz, Ortaasya’yla ilişkilerimize özel bir önem vermezsek, ileride, bunun eksikliğini hissedebiliriz. Ortaasya, taşıdığı stratejik önem itibariyle, doğal kaynakları, zenginlikleri itibariyle ve bizim tarihî ve kültürel ilişkilerimiz itibariyle, Türkiye açısından fevkalade önem taşıyan bir bölgedir. Biz, bu bölgeyle ilişkileri ihmal edersek, ekonomik ilişkileri, ticarî ilişkileri, siyasî ilişkileri ihmal edersek, sonunda, bunun acısını çekeriz, bunun eksikliğini hissederiz. O bakımdan, şimdiden hükümeti uyarmak istiyoruz. Bu bölgeye önem veriniz, özellikle, bu bölgede, ilişkilerimizi yeterince geliştiremediğimiz ülkelere önem veriniz. Üst düzeyde ziyaretler, bu gibi ilişkilerin geliştirilmesinde öncü rolü oynamaktadır. Türkiye Başbakanları, geçtiğimiz beş yıl içinde altı kıtaya ziyaret yapmışlardır; fakat, Ortaasya’ya ziyaret yapmamışlardır. Bunu, bir kere daha tekrarlıyorum ve bunun eksikliğine dikkatinizi çekiyorum.
Türkiye, Ortaasya’ya ve Kafkas ülkelerine mutlaka zaman ayırmalıdır. Başka işlerimizin çokluğu -biraz önce söylediğim gibi- bir mazeret teşkil etmez. Aynı şekilde, Balkan ülkeleriyle ilişkilerimizi geliştirmek için de zaman ayırmak zorundayız. Devletsek, bunları yapacağız.
Türkiye gibi stratejik konumuyla övünen bir devlet, bu kadar önemli ve bu kadar sağlam geçmişimiz olan, bağlarımız olan ülkeleri ihmal etmek lüksüne sahip değildir. Parlamento heyetlerimizi göndermek zorundayız, oradan parlamento heyetleri davet etmek zorundayız; üst düzeyde ticaret heyetleri göndermek zorundayız. Yani, çökeceği bütün dünyaca çok önceden bilinen bir rejime üst düzeyde ticaret heyetleri, işadamları gönderirken, bizim, bu kadar yakın ilişkiler içinde olduğumuz ülkeleri ihmal etmemiz, kabul edilebilir bir durum değildir. O bakımdan, bizim önerimiz, hükümetin, Tacikistan da dahil olmak üzere, bütün bu ülkelerle ilişkileri öncelikli bir proje olarak ele almasıdır…
BAŞKAN – Sayın milletvekilleri, lütfen yerlerimize oturalım… İyi bir görüntü vermiyor arkadaşlar… Lütfen…
Buyurun Sayın Öymen.
ONUR ÖYMEN (Devamla) – Değerli arkadaşlarım, Türkiye ile Tacikistan arasında, 7 Şubat 2000 tarihinde bu karşılıklı diplomatik misyonların kira bedellerinin ödenmesi konusunda bir protokol imzalanmıştır. Bu protokolün uygulanması için, şu sırada, hükümet tarafından Yüce Meclise bu öneride bulunulmaktadır. Biz, bu protokolün, gecikmiş olmakla birlikte, onaylanmasını destekliyoruz, Cumhuriyet Halk Partisi Grubu olarak buna olumlu oy vereceğiz. Ancak, bu vesileyle, demin belirttiğimiz hususları bir kere daha hükümetin dikkatine sunuyoruz ve Meclis olarak da, Cumhuriyet Halk Partisi Grubu olarak da bu konuların takipçisi olmayı öneriyoruz.
Dinlediğiniz için çok teşekkür ediyorum.
Saygılar sunuyorum. (Alkışlar)
BAŞKAN – Sayın Öymen, teşekkür ediyorum.