NTV Haber, Prodi’nin Türkiye Ziyareti ve Kıbrıs

NTV HABER  15.01.2004

Soru:Sayın Öymen siz Kıbrıs’ta nasıl bir gelişme bekliyorsunuz?

Öymen:Prodi’nin  ziyareti geç kalmış bir ziyarettir.Ama önemli bir ziyarettir.Bu ziyaretin çok iyi değerlendirilmesi lazım. Türkiye’nin mesajlarının ,beklentilerinin çok açık, zarif ,inandırıcı bir şekilde Sayın Prodi’ye anlatılması lazım.

Soru:Biraz sonra CHP Genel Başkanı Sayın Deniz Baykal’la da görüşecek Sayın  Prodi ve Sayın Baykal görüşlerinizi ona çok açık ve net bir şekilde belirtecektir.

Öymen: Şimdi burada birkaç meseleyi ortaya koymak lazımdır.Bunlardan birincisi Kıbrıs meselesiyle Türkiye’nin müzakere takvimi alması arasında çok yakın bağ kuruyor bazı çevreler .Öyle bir hava yaratılıyor ki yani Kıbrıs meselesi çözüm yoluna girmezse Türkiye’nin önü kapatılacaktır.  Halbuki Avrupa ‘da Türkiye’nin üyeliğini geciktirmek isteyen çevreler hiçbir zaman Kıbrıs meselesi çözülürse tutumumuzu değiştiririz dememişlerdir.Kıbrıs meselesinde ısrar eden başlıca iki devlet vardır. Başında Yunanistan geliyor. Aynı çizgiyi savunan  aşağı yukarı bir de İngiltere var. Diğer devletler açısından bakıldığında her ne kadar Kıbrıs meselesinin çözümü üyeliği kolaylaştırır gibi sözler söylüyorlarsa da hiçbir ülkenin birinci önceliği bu değil.Avusturya Kıbrıs meselesine bakarak politikasını belirleyecek değil. Avusturya halen tam üyelikle ortaklık arasında orta bir formül bulunabilir mi diye arayış içerisinde.Hollanda’yı alalım.Hollanda Dışişleri Bakanı birkaç gün önce kendi Meclisi’nde Hollanda Parlamentosunun üyelik müzakerelerine başlamasına razı olmayacağını söyledi, kendisi olumlu yaklaşım sergilemesine rağmen . Demiyor ki Kıbrıs meselesi çözüm yoluna girerse Hollanda Parlamentosu tutumunu değiştirir.  Şimdi başka örnekler de var. Açıkçası bizim kendi kendimizi  de kamuoyumuzu da aldatmamamız lazım. Yabancı konukları da aldatmamamız lazım. Prodi’ye sorulacak soru şudur: Kıbrıs meselesi bir yana ,Türkiye’nin üyeliğini engelleyen çevreler hangileridir? Bunları ikna etmek için neler yapmak lazım ? Öyle anlaşılıyor ki bu çevreler  Türkiye’nin reform süreci veya Kıbrıs meselesinden bağımsız olarak başka nedenlerle bir bölümü dini ve kültürel nedenlerle bir bölümü işçilerin serbest dolaşımı  gibi unsurları dikkate alarak  Türkiye üyeliğine halen sıcak bakmıyorlar. Bunları nasıl ikna edeceğiz. Komisyon bunları ikna etmek için neler yapacak? Bir kere bunları tartışmak lazım . Kıbrıs ‘a gelince, Kıbrıs’ta da şunu çok açık söylemek lazım. AB Kıbrıs’ta çiftte standart uygulamıştır Rumlara başka standart ,Türklere başka standart  .Rumlara deniliyor ki hiçbir koşul koymadan önünüze sizi üye yapıyoruz. Türkiye’ye deniliyor ki Kıbrıs’ın çözümü sizin işinizi kolaylaştırır. Çözülmezse işiniz zorlaşır. Yani diplomatik dilde bunun anlamı “Kıbrıs sorunu sizin üyeliğinizin önünüzde bir engeldir. Niçin bizim için bir engeldir de Rumlar için bir engel değildir? Hükümetin bunu sorması lazım. Şimdi bu gibi temaslarda nabza göre şerbet vermemek lazım. Karşı tarafın duymak istediği lafları söyleyerek sıcak ilişki kurmak  diplomaside çok yanlış bir yöntemdir.  Çok kararlı bir şekilde tezlerinizi anlatacaksınız, sorularınızı soracaksınız.

Soru:Sayın Öymen bu konuda bir hazırlık yapılıyor Ankara ‘da, CHP ‘den de bir çok beyanatlar yapıldı. Annan Planına karşı eğer Ankara da bir Plan hazırlayacaksa  ve bir takım tavizler isteyecekse bu size danışıldı mı? Sizin bir öneriniz var mı?

Öymen: Şimdi bizimle de bazı görüşmeler yapıldı. Biz şunu söyledik: :İlk yapılacak iş Annan Planının müzakereye açık olup olmadığını sormaktır. Yani Annan Planıyla ilgili olarak esasını kabul ediyoruz ufak tefek ayrıntılar da, kaç Rum kuzeye geçecek, çizgi biraz aşağıya indirilebilir mi gibi konularda müzakereye kalkışırsanız planın esasını kabul etmiş olursunuz. Sorulacak birinci soru şu;  Annan Planını bir bütün olarak, özü dahil müzakereye açık mısınız değil misiniz? Bugüne kadar Kofi Annan’dan gelen mesajlar şudur: bu Planı aynen özü itibariyle kabul  etmezseniz  müzakereler başlamaz.  Eğer öyleyse siz neyi müzakere edeceksiniz? Şimdi Kofi Annan Planında olumlu unsurlar da var ,eksikler de var.  Fakat çok ciddi sakıncalar da var. Sayın Dülger daha önce Planda iki kesimliliğin korunduğunu söyledi. İki kesimlilik kelimesinin geçmesi yeterli değil. İki kesimlilik fiilen korunuyor mu? Yani Kıbrıslı Türkler güven içinde yaşayacaklar mı?  Bakıyorsunuz Kofi Annan Planına Kıbrıs’ta kalacak Türk Askeri Birliklerinin sınırı korumak gibi bir görevi yok , sınıra yaklaşmaları bile yasak  .Peki kim koruyacak Kıbrıslı Türkleri ? Bu soru soruluyor mu? İşte bu soruyu sormak lazım. Yani biz Annan Planını olduğu gibi bir kenara bırakalım demedik hiçbir zaman . Ama özünün değiştirilmesi gerektiğini söyledik. Ama öyle anlaşılıyor ki özünün iyileştirilmesine karşı taraf razı değil. O zaman nesini müzakere edeceksin? Türkiye’de şimdiye kadar hiçbir hükümet sınırın bir milimetre bile değişmeyeceğini söylemedi. Kıbrıs harekatının üçüncü günü dahil Sayın Ecevit  sınırın müzakere edilebilir olduğunu ifade etmiştir.  Bu bakımdan biz CHP olarak  da Kıbrıs meselesinin karşılıklı  tavizlerle karşılıklı esnekliklerle çözülebileceğini inanıyoruz.Ancak taraflardan birine yapılacak baskılarla Kıbrıs meselesinin çözülemeyeceğini söyledik. Eğer bu plan müzakereye açık değilse ,dıştan zorlamalarla bir referanduma götürülmesi isteniyorsa  başarı şansı yüksek olmayacaktır. Ama bunu dışında hepimiz Kıbrıs’ta bir çözüm olmasını istiyoruz. Şimdi Zana davasında AİHM bu davanın tekrar görülmesini Türk yargısına önermiştir. Türk yargısı da buna uymuştur, yeniden bakmaktadır. Şimdi bu noktada yapılacak Türk yargısına  saygı göstermektir.  Hem Türk siyasetçileri, akademisyenleri , bilim adamları Türk yargısına saygı göstermeli hem de  Türk yargısının dış baskılarla karar almasını düşünmek yanlıştır.  Türkiye’ye karşı saygılı bir davranış değildir. Sayın Zana’nın yargılandığı dava aslında terör örgütüne  yardımcı olmakla bağlantılı iddia ile ilgilidir. Yargısının bağımsızlığını başka ülkelere anlatamayan bir ülkenin AB’de işi yoktur. Önce biz kendi yargımıza güvenmeliyiz. Türk yargısına biz güveniyoruz .Bunu AB’ye anlatmalıyız. Biz kendi yargımızı AB’ye şikayet etmeye kalkarsak -bazen bunun örneklerini görüyoruz-AB Türkiye’yi üyelik süreci içinde saygın bir ülke olarak kabul  etmez. O bakımda AB ile yapılacak görüşmelerde Türk yargısına olan saygı ve güven belirtilmelidir.

Soru:Sayın Öymen Türkiye’ye 2004’de müzakere tarihi verilmezse bir siyaseten hesaplaşma dönemi başlayacak deniliyor,katılıyor musunuz?

Öymen: Şimdi siyaseten hesaplaşma belki uygun bir tabir değil . Ama Türkiye gibi ülkelerin mutlaka dünyada seçenekleri vardır. Biz AB üyeliğinin Türkiye çıkarına olduğuna inanıyoruz. Bütün gücümüzle bir milli dava olarak AB üyeliğini yürütmemiz gerektiğini düşünüyoruz. İktidar – muhalefet el ele vererek basını ve ilgili tüm kuruluşlarıyla  tam üyelik için çalışmamız gerektiğini düşünüyorum. Ama bizim dışımızdaki sebeplerden AB’deki bazı muhalefetlerden dolayı üyelik geciktirilirse Türkiye hiçbir zaman çaresiz bir ülke değildir. Türkiye’yi hiçbir zaman hiç kimse bu seçenek ortadan kalkarsa perişan olacak, ikinci üçüncü sınıf bir ülke haline gelecek gibi görmemelidir. Avrupa’da AB üyesi olmadan yaşayan ülkeler vardır. Tabi böyle bir durumda Gümrük Birliğini de  gözden geçirmek gerekir. Türkiye- AB ilişkileri kötüye giderse bundan kaybedecek yalnız Türkiye olmaz, şüphesiz Avrupa eksik bir Avrupa olur. Şimdi biz ev ödevini yapamamış ve Avrupa’nın karşısında diz çökmüş şefaat bekleyen bir ülke değiliz. Biz hakkımızı arıyoruz. AB Türkiye’nin hakkıdır ve bu hakkı savunmak da Bizim görevimizdir. Hiç kimse Türkiye’yi zavallı, muhtaç ve ikinci sınıf bir ülke gibi Avrupa’ya takdim etmeye çalışmasın.