TRT 2 – Uluslararası Sular Meselesi Hakkında

CHP Genel Başkan Yardımcısı Onur Öymen’in TRT’2 ye verdiği mülakat

24 Eylül 2007

Sunucu: … Öymen: Şimdi şu demektir; bu uluslararası sular meselesi siyasi nitelik taşıyan bir konu demektir. Bazı savaşların su yüzünden çıktığını biliyoruz; yalnız uzak geçmişte değil daha yakın tarihte de sular meselesi yüzünden savaşlar çıkmıştır. Mesela 1967 yılında Mısır’la İsrail arasında, Arap ülkeleriyle İsrail arasında çıkan savaşın esas nedenlerinden biri su meselesidir. Şimdi işin bu siyasi boyutunu düşünmek lazım. Avrupa Birliği’ne gelince, Avrupa Birliği 2004 yılının 6 Ekiminde bir rapor yayınladı Türkiye ile ilgili, ilerleme raporu fakat onunla beraber bir rapor daha çıkarttı; bu rapor da şuydu; Türkiye Avrupa Birliği’ne üye olursa, bunu sonuçları ne olacak, bunu Avrupa Birliği açısından nasıl değerlendirmek gerekir? O raporun bir bölümünde diyor ki Türkiye’deki sular, bilhassa Fırat ve Dicle suları bütün bölge için stratejik öneme sahiptir, İsrail için de önemlidir, o bakımdan Türkiye üye olduğunda bu suların üzerindeki su tesislerinin, barajların uluslar arası yönetime sokulması öngörülebilir diyor. Hiçbir örnek yok; yani biz bu konuları değerlendirirken gayet tabii ki komşularımızı düşüneceğiz, tabii ki insani düşüncemiz olacak ama uluslar arası siyaset sadece insani düşünceye göre yapılmıyor. Mesela 1990lı yıllarda biz bu su meselesini Suriye’yle ve Irak’la konuşuyorduk, üçlü komisyonlarımız filan vardı ve bakıyoruz, Suriye her defasında biz ne zaman terörden bahsettiysek,ülkenizdeki teröristleri Türkiye’ye verin terörist kampları kapatın dediğimiz anda derhal bize “Fırat’tan daha fazla su verin” veya daha doğrusu “Suriye’ye Türkiye üzerinden geçen sular üzerinde bizim hakkımız var” görüşü ortaya çıkıyordu. Yani iki konuyu birbirine bağlıyor. Yani belli ki terörü himaye ederken Suriye o tarihte, karşılığında Türkiye’den su talep ediyordu. Biz bunu nasıl çözdük? Niye şimdi işin bu boyutu gündeme gelmiyor? Şöyle çözdük, biz 1995 yılının sonunda Suriye’ye dedik ki biz sizinle su ve terör meselesini birlikte konuşmak istemiyoruz ve sizinle ü